Ushqimet organike: Ku ia vlen të paguani më shumë?

Nga frutat dhe perimet e freskëta, te qumështi, vezët, mishi, peshku apo produktet bazë si domatet e konservuara, fasulet dhe mielli, ushqimet organike sot janë më të pranishme se kurrë në treg.

Por me çmime shpesh më të larta, pyetja kryesore për shumë konsumatorë mbetet: cilat produkte ia vlejnë vërtet të blihen organike dhe për cilat mund të kursehen paratë?

Ushqimet organike prodhohen sipas standardeve më të rrepta bujqësore, të cilat kufizojnë përdorimin e pesticideve dhe kimikateve të dëmshme. Këto standarde gjithashtu i kushtojnë më shumë rëndësi mirëqenies së kafshëve, duke kërkuar që ato të ushqehen me ushqim organik, të kenë më shumë hapësirë për të lëvizur jashtë dhe të rriten me kufizime më të forta në përdorimin e antibiotikëve.

Megjithatë, ekspertët theksojnë se jo çdo produkt organik sjell të njëjtin përfitim për konsumatorin. Dietologia Nichola Ludlam-Raine thotë se, nëse buxheti është i kufizuar, njerëzit duhet të japin përparësi te produktet që kanë më shumë gjasa të mbajnë mbetje pesticidesh, sidomos ato që hahen me lëkurë.

Pesticidet përdoren në bujqësi për të luftuar barërat e këqija, insektet dhe kërpudhat që dëmtojnë të korrat. Edhe pse ato ndihmojnë në mbrojtjen e prodhimit ushqimor, ekspozimi i lartë ndaj tyre mund të paraqesë rreziqe për shëndetin. Simptomat e helmimit akut nga pesticidet mund të përfshijnë irritim të fytit, kollë, irritim të lëkurës dhe syve, të përziera, të vjella, diarre dhe dhimbje koke. Në raste më të rënda, ekspozimi mund të çojë në dobësi ekstreme, humbje të vetëdijes, kriza apo edhe vdekje.

Sipas analizave të organizatës “Pesticide Action Network UK”, disa nga produktet me nivel më të lartë mbetjesh pesticidesh janë grejpfruti, rrushi, limoni i gjelbër, bananet dhe specat. Në listë përfshihen gjithashtu pjepri, fasulet, specat djegës, kërpudhat, brokoli, patëllxhani dhe fasulet e thata. Për këtë arsye, ekspertët sugjerojnë që produktet si patëllxhani, kërpudhat dhe specat mund të jenë më të arsyeshme për t’u blerë organike, sidomos kur konsumohen me lëkurë.

Nga ana tjetër, ka ushqime ku përfitimi nga blerja organike mund të jetë më i vogël. Produktet me lëkurë të trashë ose mbrojtëse, si avokado dhe qepa, kanë më pak gjasa të mbajnë mbetje pesticidesh në pjesën që konsumohet. Në listën e produkteve me më pak mbetje pesticidesh përfshihen panxhari, misri në kallëp, fiku, rabarbari, rutabaga, rrepa, qepët, avokado, lulelakra, rrepka, patatet e ëmbla, preshi, kungulli dhe kungulli i verdhë.

Sa i përket mishit dhe produkteve të qumështit, disa konsumatorë zgjedhin organiken për arsye etike, mjedisore ose për mirëqenien e kafshëve. Disa studime sugjerojnë se qumështi dhe mishi organik mund të kenë nivele më të larta të yndyrave omega-3, pasi kafshët ushqehen ndryshe dhe kanë kushte më natyrale rritjeje. Omega-3 njihet për rolin e saj në shëndetin e zemrës dhe në uljen e rrezikut nga disa probleme kardiovaskulare.

Megjithatë, jo të gjithë ekspertët pajtohen se ushqimi organik është gjithmonë më i shëndetshëm. Profesori Gunter Kuhnle nga Universiteti i Reading thotë se, vetëm nga këndvështrimi shëndetësor, ushqimi organik jo domosdoshmërisht e justifikon çmimin më të lartë. Sipas tij, arsyet më të forta për të zgjedhur organiken lidhen më shumë me mirëqenien e kafshëve, kushtet e punës dhe kundërshtimin ndaj bujqësisë intensive.

Ekspertët theksojnë se për shumicën e njerëzve, përfitimi më i madh shëndetësor nuk vjen nga fakti nëse një produkt është organik apo jo, por nga konsumimi i më shumë frutave, perimeve dhe ushqimeve sa më pak të përpunuara. Nëse çmimi i lartë i produkteve organike bën që njerëzit të blejnë më pak fruta dhe perime, atëherë zgjedhja më e mirë është të blihet më shumë prodhim i zakonshëm, por i larë mirë para konsumimit.

Në përfundim, ushqimi organik mund të jetë një zgjedhje e mirë për ata që kanë mundësi financiare dhe duan të mbështesin standarde më të larta mjedisore apo të mirëqenies së kafshëve. Por ai nuk është domosdoshmëri ushqyese. Për konsumatorin mesatar, më e rëndësishme mbetet shumëllojshmëria, sasia e mjaftueshme e frutave dhe perimeve, si dhe larja apo qërimi i tyre para ngrënies.