Farmacistët dhe ekspertët e shëndetit paralajmërojnë se përdorimi i shpeshtë i disa qetësuesve të zakonshëm të dhimbjes, si ibuprofeni, mund të rrisë rrezikun për sëmundje serioze të veshkave, që në raste të rënda mund të çojnë edhe në vdekje të parakohshme.
Organizatat Kidney Care UK dhe National Pharmacy Association (NPA) po bëjnë thirrje që përdorimi i këtyre ilaçeve të monitorohet më me kujdes, veçanërisht tek personat me rrezik të shtuar.
Sipas ekspertëve, ilaçet si ibuprofeni, aspirina dhe naprokseni i përkasin grupit të barnave anti-inflamatore jo-steroidale (NSAID). Ato përdoren gjerësisht për të lehtësuar dhimbjen dhe inflamacionin, duke bllokuar prodhimin e një substance kimike në trup që shkakton dhimbje.
Megjithatë, përdorimi i shpeshtë ose i pakontrolluar i tyre mund të ketë pasoja serioze.
Si mund të dëmtojnë veshkat
Këto barna mund të:
rrisin presionin e gjakut
shkaktojnë gjakderdhje të brendshme në raste të rënda
ulin rrjedhjen e gjakut drejt veshkave.
Kjo mund të çojë në dëmtime të rrezikshme të veshkave, sidomos tek personat me diabet të pakontrolluar, hipertension ose probleme të tjera shëndetësore.
Ekspertët rekomandojnë që në disa raste të merret në konsideratë përdorimi i paracetamolit si alternativë më e sigurt për dhimbjet e zakonshme.
Një sëmundje që shpesh nuk jep shenja
Sëmundja kronike e veshkave shpesh quhet “vrasësi i heshtur”, sepse në fazat e hershme zakonisht nuk shfaq simptoma.
Në shumë raste shenjat shfaqen vetëm kur veshkat janë pranë dështimit. Simptomat mund të përfshijnë:
lodhje të vazhdueshme
ënjtje të këmbëve, kyçeve ose duarve
vështirësi në frymëmarrje
gjak në urinë.
Ekspertët paralajmërojnë se një person mund të humbasë deri në 90% të funksionit të veshkave pa e kuptuar, prandaj zbulimi i hershëm është thelbësor.
Rritje e madhe e rasteve
Gjatë tre dekadave të fundit, rastet e sëmundjes kronike të veshkave janë më shumë se dyfishuar. Vetëm në Mbretërinë e Bashkuar rreth 7.2 milionë njerëz jetojnë me një formë të kësaj sëmundjeje.
Në nivel global, në vitin 2023 sëmundja kronike e veshkave u rendit si shkaku i nëntë kryesor i vdekjeve, duke marrë rreth 1.5 milionë jetë.
Rritja e rasteve lidhet kryesisht me:
diabetin
obezitetin
presionin e lartë të gjakut
përdorimin e shpeshtë të barnave anti-inflamatore.
Rreth 40% e personave me diabet zhvillojnë me kalimin e kohës sëmundje të veshkave.
Këshilla nga ekspertët
Specialistët rekomandojnë që njerëzit që përdorin shpesh qetësues të dhimbjes të:
konsultohen me farmacistin ose mjekun
shmangin përdorimin afatgjatë pa këshillë profesionale
kontrollojnë rregullisht shëndetin e veshkave nëse janë në grup rreziku.
Farmacistët theksojnë se këto barna janë të sigurta kur përdoren siç duhet, por keqpërdorimi i tyre mund të ketë pasoja serioze për shëndetin. /