Trump, Xi dhe Putin bien dakord për katër pika që prekin rendin botëror

Deklarata e përbashkët parashikon reformimin e OKB-së, rritjen e furnizimit me naftë, respektimin e imunitetit të zyrtarëve shtetërorë dhe dialogun për uljen e rreziqeve bërthamore

Kina ka publikuar një deklaratë me katër pika pas takimit historik trepalësh mes presidentit amerikan Donald Trump, homologut kinez Xi Jinping dhe presidentit rus Vladimir Putin, të zhvilluar më 19 nëntor në Shenzhen.

Dokumenti, i prezantuar nga media shtetërore kineze si “Deklarata e Paqes e udhëheqësve të Kinës, Rusisë dhe Shteteve të Bashkuara”, përmbledh angazhimet e tri fuqive mbi sigurinë ndërkombëtare, energjinë dhe funksionimin e institucioneve globale.

Megjithatë, nuk është ende plotësisht e qartë nëse dokumenti është deklarata e përbashkët që ishte paralajmëruar për publikim pas bisedimeve apo një deklaratë e veçantë.

Në hyrje të tij, dokumenti thekson se udhëheqësit shkëmbyen pikëpamje të thelluara mbi situatën ndërkombëtare dhe u angazhuan për ruajtjen e stabilitetit strategjik dhe sigurisë globale.

Pika e parë lidhet me reformimin e Organizatës së Kombeve të Bashkuara.

Si anëtare të përhershme të Këshillit të Sigurimit, tri vendet angazhohen të promovojnë ndryshime që do t’i mundësonin OKB-së t’u përgjigjej më me efektivitet sfidave globale dhe të përmbushte misionin e saj për ruajtjen e paqes dhe sigurisë ndërkombëtare.

Angazhimi i dytë përqendrohet te siguria energjetike. Sipas dokumentit, Kina, Rusia dhe Shtetet e Bashkuara planifikojnë të rrisin prodhimin dhe furnizimin me produkte të rafinuara të naftës, duke riafirmuar rëndësinë e qëndrueshmërisë së furnizimeve energjetike.

Por pika e tretë përmban një prej formulimeve më të ndjeshme politikisht.

Trump, Xi dhe Putin njohin rëndësinë themelore të pëlqimit të shteteve dhe respektimit të imunitetit të zyrtarëve shtetërorë, ndërsa bien dakord se Gjykata Penale Ndërkombëtare dhe institucione të ngjashme nuk duhet të abuzojnë me juridiksionin e tyre.

Ky formulim merr rëndësi të veçantë për presidentin rus, ndaj të cilit Gjykata Penale Ndërkombëtare ka lëshuar një urdhërarrest lidhur me akuzat për deportimin dhe transferimin e paligjshëm të fëmijëve ukrainas.

Gjatë takimit, Trump kishte kritikuar gjithashtu Gjykatën Penale Ndërkombëtare, duke pretenduar se ajo kishte tejkaluar kompetencat e saj.

Megjithatë, deklarata nuk përcakton ndonjë ndryshim konkret në marrëdhëniet juridike të tri vendeve me këtë institucion dhe as nuk ndryshon vetvetiu statusin e urdhërarrestit ndaj Putinit.

Pika e katërt përqendrohet te siguria bërthamore.

Tri vendet riafirmojnë parimin se “një luftë bërthamore nuk mund të fitohet dhe nuk duhet të zhvillohet kurrë”, duke u angazhuar për dialog mbi reduktimin e rreziqeve bërthamore dhe parandalimin e përhapjes së armëve bërthamore.

Megjithatë, dokumenti nuk përcakton objektiva numerikë për reduktimin e arsenaleve, afate negociatash apo një mekanizëm konkret për zbatimin e angazhimeve.

Pavarësisht diskutimeve mes udhëheqësve për luftën në Ukrainë, deklarata nuk përmban një marrëveshje për armëpushim apo një plan për përfundimin e konfliktit.

Rëndësia politike e dokumentit qëndron te formulimi i qëndrimeve të përbashkëta mes Washington-it, Pekinit dhe Moskës mbi disa prej çështjeve më të ndjeshme të rendit ndërkombëtar.

Për Putinin, veçanërisht, përfshirja e imunitetit të zyrtarëve shtetërorë dhe qëndrimit kritik ndaj Gjykatës Penale Ndërkombëtare përbën një përfitim diplomatik, edhe pse deklarata nuk prodhon vetvetiu ndryshime juridike.

Mbetet për t’u parë nëse këto angazhime do të shërbejnë si bazë për negociata konkrete apo do të mbeten një shprehje e vullnetit politik të tri fuqive.

Deklarata e plotë e Paqes e udhëheqësve të Kinës, Rusisë dhe Shteteve të Bashkuara
Përkthim në shqip i tekstit të publikuar nga media shtetërore kineze:

Presidenti kinez Xi Jinping, presidenti rus Vladimir Putin dhe presidenti amerikan Donald Trump zhvilluan një takim në Shenzhen më 19 nëntor 2026. Udhëheqësit rus dhe amerikan shprehën mirënjohjen e tyre ndaj Kinës për organizimin e këtij takimi historik. Tre krerët e shteteve shkëmbyen pikëpamje të thelluara mbi situatën aktuale ndërkombëtare dhe u angazhuan për ruajtjen e stabilitetit strategjik dhe sigurisë ndërkombëtare.

Si anëtare të përhershme të Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara, Kina, Rusia dhe Shtetet e Bashkuara angazhohen të promovojnë reformimin e OKB-së, në mënyrë që ajo t’u përgjigjet më me efektivitet sfidave globale dhe të përmbushë misionin e saj themelor për ruajtjen e paqes dhe sigurisë ndërkombëtare.
Të tri vendet planifikojnë të rrisin prodhimin dhe furnizimin me produkte të rafinuara të naftës, në dobi të të gjitha vendeve. Ato riafirmuan rëndësinë e qëndrueshmërisë së furnizimeve energjetike.
Tre krerët e shteteve njohën se parimi i pëlqimit të shteteve dhe respektimi i imunitetit të zyrtarëve shtetërorë kanë rëndësi themelore dhe ranë dakord se Gjykata Penale Ndërkombëtare dhe organe të tjera të ngjashme nuk duhet të abuzojnë me juridiksionin e tyre.
Tre krerët e shteteve riafirmuan se një luftë bërthamore nuk mund të fitohet dhe nuk duhet të zhvillohet kurrë. Të tri vendet do të angazhohen në dialog për reduktimin e rreziqeve bërthamore dhe parandalimin e përhapjes së armëve bërthamore.

App Icon
TetovaSot App
Shkarkoje tani nga playstore!
Instalo