Afati 60-ditor që mund të ndalojë luftën e Trumpit me Iranin

Sipas Ligjit për Kompetencat e Luftës (War Powers Resolution), i njohur edhe si Akti për Kompetencat e Luftës, një president amerikan që angazhon forcat e armatosura pa miratimin e Kongresit ka në dispozicion 60 ditë për ta ndërprerë operacionin ushtarak.

Për këtë arsye, data 1 maj 2026 është kthyer në një pikë kyçe, e shënuar në kalendarët e shumë zyrave të Partisë Demokratike dhe të kundërshtarëve të luftës me Iranin në mbarë botën.

Sipas raportimeve, Shtetet e Bashkuara kanë nisur sulme me raketa ndaj Iranit më 28 shkurt, duke përshkallëzuar me shpejtësi konfliktin, i cili tashmë ka përfshirë edhe vende të tjera të Gjirit Persik dhe ka nxitur një krizë globale energjetike.

Që prej asaj kohe, luftimet kanë vazhduar, duke shkaktuar mijëra viktima dhe dëme të mëdha ekonomike, shkruajnë mediat.

Megjithatë, në aspektin juridik në Shtetet e Bashkuara, kjo ende nuk konsiderohet “luftë” në kuptimin e plotë të ligjit deri më 1 maj.

Sipas ligjit, presidenti është i detyruar t’i tërheqë forcat amerikane brenda 60 ditëve nëse nuk merr miratimin e Kongresit.

Ekziston gjithashtu mundësia e një zgjatjeje prej 30 ditësh, por vetëm në rastet kur sigurohet garanci për një tërheqje të sigurt të trupave.

Në këtë rast, afati 60-ditor përfundon më 1 maj.

Zyrtarë dhe ligjvënës nga të dyja partitë e kanë cilësuar këtë datë si një “pikë kthese”.

Nëse deri atëherë nuk arrihet një marrëveshje paqeje, presidenti Trump përballet me dy opsione kryesore: të kërkojë miratimin e Kongresit për vazhdimin e operacionit ushtarak, ose të urdhërojë tërheqjen e forcave amerikane.

Megjithatë, ekziston edhe një rrugë tjetër: përdorimi i një autorizimi më të gjerë për përdorim force ushtarake (AUMF), i cili mund të lejonte vazhdimin e operacioneve pa një afat të përcaktuar.

Disa ekspertë theksojnë se presidentët e mëparshëm kanë gjetur mënyra për t’i anashkaluar kufizimet e këtij ligji, duke e interpretuar në mënyra të ndryshme rolin dhe natyrën e operacioneve ushtarake.

Nëse Trump e injoron afatin pa marrë miratimin e Kongresit, kjo mund të sjellë një krizë politike dhe ligjore në Shtetet e Bashkuara, duke rritur ndjeshëm presionin ndaj tij dhe administratës që drejton.