Shqiptarët nuk janë mysafirë në trojet e tyre

Shqiptarët në Maqedonia e Veriut nuk janë komunitet i ardhur dhe as pakicë pa histori. Ata janë pjesë autoktone, shtetformuese dhe faktor vendimtar në historinë politike, shoqërore dhe institucionale të vendit. Prandaj, çdo përpjekje për t’i paraqitur si element dytësor apo si “mysafirë” në trojet e tyre, jo vetëm që është e padrejtë, por bie ndesh me vetë realitetin historik dhe politik.
Aktualiteti politik në Maqedoninë e Veriut po tregon se çështja shqiptare ende mbetet një nga temat më të ndjeshme të shtetit. Debatet për përdorimin e gjuhës shqipe, përfaqësimin institucional, diskriminimin ekonomik dhe respektimin e identitetit kombëtar kanë rikthyer pyetjen thelbësore: a po zbatohet realisht fryma e Marrëveshjes së Ohrit?
Ali Ahmeti ka deklaruar se çdo tentativë për të dobësuar statusin e gjuhës shqipe apo për të prekur arritjet e Marrëveshjes së Ohrit rrezikon vetë stabilitetin e shtetit. Ai theksoi se bashkëjetesa dhe e ardhmja e vendit mund të ndërtohen vetëm në partneritet të barabartë me shqiptarët.
Marrëveshja e Ohrit nuk ishte thjesht kompromis politik. Ajo ishte marrëveshje ndërkombëtare që ndali konfliktin e vitit 2001 dhe vendosi themelet e bashkëjetesës ndëretnike. Përmes saj, shqiptarët fituan të drejta themelore:
përdorimin zyrtar të gjuhës shqipe,
përfaqësim më të drejtë institucional,
arsim në gjuhën amtare,
dhe njohje më të madhe të karakterit shumetnik të shtetit.
Por sot shumë qytetarë shqiptarë ndjejnë se një pjesë e këtyre zotimeve po zbatohen ngadalë ose po relativizohen politikisht. Protestat e fundit të studentëve shqiptarë për të drejtat gjuhësore kanë rikthyer në qendër kërkesën për zbatim të plotë dhe pa ekuivok të Marrëveshjes së Ohrit.
Edhe diplomacia shqiptare ka kërkuar publikisht respektimin e plotë të marrëveshjes dhe përdorimin e gjuhës shqipe në institucionet shtetërore, duke e quajtur Marrëveshjen e Ohrit “gurthemel të stabilitetit institucional dhe bashkëjetesës ndëretnike”.
Shqiptarët nuk kërkojnë privilegje mbi askënd. Ata kërkojnë vetëm atë që u takon: barazi reale, respekt institucional dhe trajtim dinjitoz në shtetin ku kanë kontribuar brez pas brezi.
Sepse një shtet demokratik nuk forcohet duke heshtur një popull. Ai forcohet duke garantuar drejtësi dhe barazi për të gjithë. Dhe historia nuk mund të shkruhet pa shqiptarët, sepse shqiptarët nuk janë mysafirë në trojet e tyre.

Shkroi: Nijazi Halili