Mishi dhe rreziku për demencë: Çfarë thotë studimi i ri

Rritja e konsumit të mishit gjatë moshës së mesme mund të ndihmojë në mbrojtjen kundër demencës, sipas një studimi të ri shkencor.

Studiuesit kanë zbuluar se personat që mbartin variantin gjenetik të lidhur me sëmundjen e Alzheimerit dhe që konsumojnë rregullisht mish, mund ta ulin rrezikun për zhvillimin e kësaj sëmundjeje degjenerative pothuajse përgjysmë.

Ky gjen, i njohur si APOE (veçanërisht varianti APOE4), lidhet prej kohësh me Alzheimerin dhe mendohet të jetë i përfshirë në mbi 90% të rasteve të kësaj forme më të zakonshme të demencës.

Studimi, i udhëhequr nga studiues të Universitetit të Stokholmit dhe i publikuar në revistën shkencore JAMA Network, ndoqi mbi 2,000 të rritur suedezë të shëndetshëm nga ana njohëse, të moshës 60 vjeç e lart, për rreth 15 vite.

Pjesëmarrësit plotësuan pyetësorë të detajuar mbi dietën, që përfshinin 98 produkte ushqimore, me fokus të veçantë te konsumi total i mishit.

Rezultatet treguan se një konsum më i lartë i mishit lidhej me një rënie më të ngadaltë të funksioneve njohëse dhe me një rrezik më të ulët për demencë te personat që mbartnin këtë gjen.

Në mënyrë më specifike, bartësit e APOE4 që konsumonin më shumë mish kishin rreth 45% më pak rrezik për të zhvilluar demencë krahasuar me ata që konsumonin më pak.

Nga ana tjetër, studiuesit analizuan edhe ndikimin e mishit të përpunuar (si proshuta dhe sallamet), duke e përkufizuar atë si mish të trajtuar me kriposje, tymosje, fermentim apo metoda të tjera përpunimi. U vu re se një përqindje më e lartë e mishit të përpunuar në dietë lidhej me rritje të rrezikut për demencë, pavarësisht variantit gjenetik.

Funksioni njohës i pjesëmarrësve u vlerësua përmes testeve të kujtesës, gjuhës dhe shpejtësisë së përpunimit të informacionit. Gjatë studimit, 296 persona zhvilluan demencë, ndërsa 690 të tjerë ndërruan jetë pa e zhvilluar këtë sëmundje.

Rreth një e katërta e pjesëmarrësve mbartnin variantin APOE4, një faktor i njohur rreziku për demencë. Tek këta individë, konsumimi më i lartë i mishit lidhej jo vetëm me performancë më të mirë njohëse me kalimin e kohës, por edhe me rrezik më të ulët për sëmundjen.

Studiuesit sugjerojnë se një nga arsyet e mundshme për këtë efekt mund të jetë vitamina B12, e cila gjendet në sasi të larta në mish dhe është thelbësore për shëndetin e trurit. Mungesa e saj mund të shkaktojë probleme me kujtesën, të kuptuarit dhe gjykimin, madje në disa raste edhe simptoma të ngjashme me demencën.

Megjithatë, ekspertët paralajmërojnë se këto rezultate duhen interpretuar me kujdes. Studime të tilla nuk provojnë drejtpërdrejt shkak-pasojë, pasi faktorë të tjerë — si statusi socio-ekonomik apo stili i jetesës — mund të kenë ndikuar në rezultatet.

Gjithashtu, evidencat e deritanishme tregojnë se një stil jetese i shëndetshëm në tërësi — përfshirë aktivitetin fizik, stimulimin mendor dhe një dietë të balancuar — mbetet mënyra më e sigurt për të mbështetur shëndetin e trurit.

Në përfundim, megjithëse studimi ofron të dhëna interesante mbi lidhjen mes dietës dhe rrezikut gjenetik për demencë, nevojiten kërkime të mëtejshme për të konfirmuar nëse rritja e konsumit të mishit ka një efekt të drejtpërdrejtë mbrojtës.