Shteti bashkëkohor a janë të siguruara me te , Demokracia, të drejtat e njeriut, siguria dhe përparimi

Ejup Berisha

Shteti bashkëkohor nuk është thjesht një aparat që ushtron autoritetin e tij mbi
një territor dhe një popullsi të caktuar. Ai është një sistem politik, ligjor dhe
institucional, funksioni kryesor i të cilit është të organizojë jetën kolektive, të
mbrojë qytetarët dhe të garantojë rendin demokratik.Në një shtet bashkëkohor
demokratik, pushteti politik duhet të kufizohet me Kushtetutë dhe me ligj.
Prandaj, shteti duhet të jetë mjaft i fortë për të siguruar sigurinë dhe rendin
publik, por edhe mjaftueshëm i kontrolluar për të shmangur arbitraritetin.
Mbrojtja e të Drejtave të Njeriut
Një nga misionet themelore të shtetit bashkëkohor është mbrojtja e të drejtave
dhe lirive themelore të njeriut. Kjo e përfshin mbrojtjen e dinjitetit njerëzor, lirinë
e shprehjes, lirinë e mendimit, barazinë para ligjit, lirinë e ndërgjegjes, të drejtën
e pronës, të drejtën për gjykim të drejtë dhe mbrojtjen nga përdorimi arbitrar i
pushtetit. Këto të drejta nuk duhet të mbeten thjesht parime të sanksionuara në
Kushtetutë. Ato duhet të mbrohen konkretisht nga gjykata të pavarura,
institucione efektive, nga administrata profesionale dhe mekanizma ligjorë që u
mundësojnë qytetarëve të mbrojnë të drejtat e tyre.
Garantimi i Demokracisë
Shteti bashkëkohor duhet t’u lejojë qytetarëve të marrin pjesë në jetën politike
dhe të kontribuojnë në përcaktimin e pushtetit. Zgjedhjet e lira, pluralizmi politik,
Parlamenti, opozita, liria e mediave, shoqëria civile dhe pjesëmarrja e qytetarëve
janë elementë të rëndësishëm të demokracisë. Megjithatë, demokracia nuk do të
thotë thjesht pushtet absolut i shumicës. Edhe vetë shumica duhet të respektojë
Kushtetutën, ligjin dhe të drejtat themelore të qytetarëve dhe të pakicave. Në një
shtet bashkëkohorë, demokracia sigurohet nga Kushtetuta, sundimi i ligjit, ndarja
e pushteteve, zgjedhjet e lira dhe pluralizmi politik.
Këtu institucionet e përforcojnë njëra-tjetrën, gjyqësori duhet të jetë i pavarur
dhe të drejtat dhe liritë themelore të qytetarëve duhet të mbrohen.

Me pak fjalë demokracia mbështetet në pushtet të kufizuar, i cili është përgjegjës
ndaj qytetarëve.
Sundimi i Ligjit
Një shtet bashkëkohor nuk mund të jetë vërtet demokratik për faktin se thjesht
mban zgjedhje. Ai duhet të jetë gjithashtu një shtet i qeverisur nga sundimi i ligjit.
Kjo do të thotë që të gjithë i nënshtrohen Kushtetutës dhe ligjit, qytetarët,
qeveria, ministrat, anëtarët e parlamentit, presidenti dhe institucionet publike.
Parimi themelor është, pra, se pushteti nuk duhet të jetë mbi ligjin por I njejti
duhet të jetë i kufizuar ligjërisht, i kontrolluar dhe i përgjegjshëm.
Ndarja dhe Barazpeshimi i Pushteteve
Shteti bashkëkohor kërkon të parandalojë përqendrimin e tepërt të pushtetit në
duart e një institucioni ose individi të vetëm. Kjo është arsyeja pse ekziston parimi
i ndarjes së pushteteve, i shoqëruar nga mekanizma kontrolli dhe barazpeshimi.
Kështu pushteti legjvënës miraton ligje dhe ushtron kontroll politik, dega
ekzekutive zhvillon dhe zbaton politika publike, ndërsa gjyqësori ushtron
funksionet e tij juridiksionale në mënyrë të pavarur. Qëllimi është të krijohet një
sistem në të cilin pushteti kontrollohet nga degë të tjera të qeverisjes, me qëllim
parandalimin e abuzimit dhe sundimit arbitrar.
Siguria
Shteti bashkëkohor ka gjithashtu një përgjegjësi themelore për të siguruar
sigurinë kombëtare dhe të qytetarëve. Ai duhet të mbrojë shoqërinë nga krimi,
kërcënimet e jashtme, terrorizmi, përpjekjet për destabilizim dhe rreziqe të tjera
që mund të kërcënojnë sigurinë kolektive. Por në një shtet demokratik, siguria
nuk duhet të jetë në kundërshtim me lirinë. Duhet të kërkohet një barazpeshim
mes sigurisë, lirisë dhe respektimit të të drejtave të njeriut. Shteti duhet të jetë në
gjendje të mbrojë qytetarët duke respektuar Kushtetutën dhe parimet e sundimit
të ligjit.
Përparimi Ekonomik dhe Social
Shteti bashkëkohor ka gjithashtu një dimension ekonomik dhe social. Duhet të
krijojë kushtet për zhvillim ekonomik, investime, punësim, arsim, kërkim,
inovacion, infrastrukturë dhe mbrojtje sociale.

Sigurisht, shteti nuk mund të garantojë vetë prosperitetin e çdo qytetari. Zhvillimi
varet gjithashtu nga aktiviteti ekonomik, bizneset, puna, inovacioni dhe
bashkëpunimi ndërkombëtar.
Megjithatë, shteti mund të krijojë një mjedis të bazuar në stabilitet, siguri ligjore,
institucione efektive dhe rregulla të parashikueshme, të cilat nxisin zhvillimin dhe
prosperitetin.
Shteti si shërbim publik
Në shtetin bashkëkohor, institucionet publike nuk duhet t’i shërbejnë vetëm
pushtetit politik. Ato duhet, mbi të gjitha, t’i shërbejnë interesit publik dhe
qytetarëve. Administrata publike duhet të veprojë me profesionalizëm, efikasitet,
transparencë dhe llogaridhënie. Qytetarët duhet të jenë në gjendje t’u besojnë
institucioneve të tyre dhe të përfitojnë nga shërbime publike të arritshme dhe të
barabarta. Shteti bashkëkohor nuk është thjesht një strukturë që vetëm ushtron
pushtet. Ai duhet të jetë garantues i demokracisë, të drejtave të njeriut, sigurisë,
drejtësisë dhe kushteve për përparim, ndërkohë që vetë duhet të kufizohet nga
Kushtetuta dhe ligji.