Sa ndikim kanë përfaqësuesit e shteteve anëtare të BE-së në institucionet e Bashkimit Evropjan? si e kontrollojnë ata Bashkimin?

Pikat kryesore
-Fjala e fundit për ligjet: Asnjë ligj i BE-së nuk mund të miratohet pa miratimin e
ministrave të shteteve anëtare në Këshillin e BE-së.
-E drejta e vetos: Çdo shtet anëtar mund të bllokojë vendimet kyçe mbi taksat,
politikën e jashtme dhe buxhetin.
-Kontrolli i personelit: Qeveritë e shteteve anëtare zgjedhin drejtpërdrejt
Komisionerët Evropianë, Presidentin e Këshillit Evropian dhe gjyqtarët.
-Caktimi i drejtimit: Krerët e shteteve (nëpërmjet Këshillit Evropian) diktojnë se
çfarë do të bëjë Komisioni Evropian.
-Kontrolli i përditshëm (COREPER): Ambasadorët e shteteve anëtare në Bruksel
kontrollojnë propozimet para se ato të votohen.
-Këshilli Evropian, emërimet, buxheti, mbrojtja, presidenca e rradhës e Këshillit të
BE-së. Presidenti francez ka disa mjete për të mbrojtur pozicionin e Francës në
Evropë. Por ndikimi i tij varet edhe nga balanca e pushtetit midis shteteve anëtare
dhe konteksti politik kombëtar. Presidenti i Republikës përfaqëson Francën
brenda Këshillit Evropian, një institucion që bashkon krerët e shteteve dhe
qeverive të 27 shteteve anëtare. Presidenti i Republikës përfaqëson Francën
brenda Këshillit Evropian, një institucion që bashkon krerët e shteteve dhe
qeverive të 27 shteteve anëtare.
Çfarë mjetesh ka në të vërtetë në dispozicion Presidenti i Republikës për të
ndikuar në vendimet e Bashkimit Evropian?
Midis një roli të përcaktuar brenda institucioneve evropiane dhe ndikimit politik,
një vlerësim i mjeteve në dispozicion të Presidentit të Republikës për ta bërë zërin
e Francës të dëgjohet brenda BE-së dhe për të ndikuar në vendimet evropiane.
Përcaktimi i udhëzimeve kryesore politike të Bashkimit Evropian
Presidenti i Republikës Franceze është anëtar i Këshillit Evropian. Këshilli Evropian
bashkon, përveç Presidentit të tij dhe Presidentit të Komisionit Evropian, krerët e
shteteve ose qeverive të 27 shteteve anëtare, secili duke përfaqësuar vendin e

vet. Nga këto, vetëm katër – Qiproja, Lituania, Rumania dhe Franca –
përfaqësohen nga Presidenti i Republikës. Vendet e tjera përfaqësohen nga krerët
e qeverive.
Këshilli Evropian përfaqëson nivelin më të lartë të bashkëpunimit politik midis
Shteteve Anëtare të BE-së.
Ai përcakton drejtimet dhe prioritetet kryesore të politikave të Bashkimit
Evropian. Përfundimet e tij përcaktojnë masat që duhen ndërmarrë ose objektivat
që duhen arritur. Presidenti i Republikës Franceze kontribuon kështu, së bashku
me 26 krerët e tjerë të shteteve ose qeverive, në përcaktimin e qëndrimeve dhe
strategjive kryesore të BE-së. Ai gjithashtu mund të ofrojë shtysë politike për
zhvillimet e ardhshme legjislative. Edhe pse Këshilli Evropian nuk miraton ligje, ai
luan një rol udhëheqës në formësimin e standardeve të BE-së. Meqenëse
vendimet e Këshillit Evropian pasqyrojnë vullnetin e Shteteve Anëtare, në nivelin
më të lartë, Komisioni Evropian mund t’i përkthejë këto udhëzime në propozime
legjislative, të cilat më pas shqyrtohen nga Parlamenti Evropian dhe Këshilli i
Bashkimit Evropian (mbledhjet e ministrave të ndryshëm të Shteteve Anëtare), të
cilët veprojnë si bashkë-legjislatorë. Udhëheqësit politikë, që takohen në Këshillin
Evropian, luajnë gjithashtu një rol pajtues. Ata ndërhyjnë për të zgjidhur krizat
dhe për të gjetur zgjidhje në rast mosmarrëveshjesh midis Shteteve Anëtare në
nivelin e Këshillit të BE-së. Rregullat brenda institucionit i lejojnë secilit prej 27
Shteteve Anëtare të mbrojë interesat e veta dhe madje të ketë një të drejtë reale
të vetos. Këshilli Evropian zakonisht vendos me konsensus, përveç rasteve kur
Traktatet parashikojnë ndryshe, në përputhje me Nenin 15(4) të Traktatit për
Bashkimin Evropian (TBE). Prandaj, përparësia është të kërkohet marrëveshje
midis të gjithë udhëheqësve politikë. Arritja e kësaj kërkon negociata dhe
kompromise. Krerët e Shteteve ose Qeverive duhet të veprojnë unanimisht në
raste të caktuara të kufizuara, për shembull, për të ndryshuar dispozita të
caktuara të Traktateve (Neni 48(6) TBE), për vendimet që lidhen me Politikën e
Përbashkët të Jashtme dhe të Sigurisë (CFSP) (Neni 24(1) TBE) ose për të
përcaktuar interesat dhe objektivat strategjike të Bashkimit Evropian (Neni 22(1)
TBE). Edhe pse anëtarët e Këshillit Evropian janë formalisht të barabartë, në
praktikë udhëheqësit e vendeve më të fuqishme me burime të konsiderueshme
ekonomike kanë tendencë të kenë ndikim më të madh, ku përvoja dhe
reputacioni personal i udhëheqësit luajnë një rol të rëndësishëm. Sipas

traktateve, Korniza Financiare Shumëvjeçare (KFSH), e cila përcakton kufijtë e
shpenzimeve të Bashkimit Evropian për një periudhë prej shtatë vitesh, miratohet
nga Parlamenti Evropian me shumicën e votave të anëtarëve të tij përpara se të
miratohet zyrtarisht unanimisht nga Këshilli i BE-së, i cili mbledh ministrat e
shteteve anëtare. Në praktikë, Komisioni Evropian propozon një draft të KFSH-së, i
cili më pas negociohet midis Këshillit të Bashkimit Evropian – organi i vetëm
kompetent për ta ndryshuar dhe miratuar atë – dhe Parlamentit Evropian. Ky i
fundit mund të kërcënojë se nuk do ta miratojë atë nëse zëri i tij nuk dëgjohet (e
drejta e vetos). Megjithatë, në praktikë, negociatat zhvillohen rregullisht në
nivelin më të lartë, drejtpërdrejt midis krerëve të shteteve dhe qeverive. Edhe pse
“Këshilli Evropian nuk ushtron funksione legjislative” (Neni 15 i Traktatit për
Bashkimin Evropian), roli i tij është të “përcaktojë drejtimet dhe prioritetet e
përgjithshme politike” të BE-së. Gjatë diskutimeve mbi KFSH-të për vitet 2014-
2020 dhe 2021-2027, Krerët e Shteteve dhe Qeverive luajtën një rol të
rëndësishëm në diskutimet buxhetore, duke përfituar nga një interpretim.