“Nuk mund të qëndroj i heshtur” – I burgosuri palestinez rrëfen për dhunën seksuale në burgjet izraelite

Dëshmia tronditëse e Sami al-Saeit hedh dritë mbi akuza serioze për torturë dhe dhunë seksuale në burgjet izraelite, të dokumentuara edhe nga organizata ndërkombëtare të të drejtave të njeriut. Rrëfimet e ish-të burgosurve flasin për abuzime ekstreme, ndalim pa akuza dhe mungesë totale mbrojtjeje ligjore e mjekësore.

Pavarësisht presioneve për heshtje, viktimat po dalin publikisht për të denoncuar atë që e quajnë një sistem të institucionalizuar dhune.

Paralajmërim: Teksti përmban përshkrime tronditëse të torturës. Kujdes!

Sami al-Saei tregoi se kishte dëgjuar rojet e burgut izraelit duke qeshur gjatë dhunës që ushtronin ndaj tij. Më pas, e lanë të shtrirë në dysheme, me sy të mbuluar dhe duar të lidhura, duke vuajtur nga dhimbje të mëdha, ndërsa ata dolën për të pushuar.

Sipas tij, të paktën njëri prej tyre e kuptoi se po kryhej një krim, por ndërhyri jo për ta ndalur dhunën, por për të mos lejuar që ajo të dokumentohej. Ai tha se e dëgjoi duke u thënë të tjerëve: “Mos bëni fotografi, mos bëni fotografi”.

Pas ngjarjes, ai pati gjakderdhje serioze për më shumë se tre javë. Dhuna ndodhi pak kohë pasi ishte arrestuar në shkurt të vitit 2024. Ai përshkroi se ishte torturuar seksualisht për më shumë se 20 minuta, duke përfshirë rrahje, dhimbje të forta fizike në vendet intime dhe përdorimin e objekteve në mënyrë poshtëruese dhe të dhunshme.

“U përpoqa ta ndaloja, por nuk munda. Dhimbja ishte shumë e madhe”, tregoi ai. “Nuk e di sa fort bërtita nga dhimbja”.

Gjendja e tij ishte aq e rëndë, saqë u rrëzua dy herë kur iu kërkua të ngrihej dhe të ecte. Më pas u dërgua në një qeli të mbipopulluar, pa marrë ndihmë mjekësore. Ai u detyrua të përdorte letër higjienike për të ndalur gjakderdhjen.

Al-Saei, 47 vjeç dhe baba i gjashtë fëmijëve, u mbajt i ndaluar pa akuzë dhe pa gjyq deri në qershor të vitit 2025. Rreth 40 ditë pas lirimit, ai publikoi një video në TikTok ku foli për atë që i kishte ndodhur, pavarësisht presionit dhe paralajmërimeve për të mos folur publikisht.

“Nuk mund të heshtja. Kam një përgjegjësi morale të tregoj se çfarë më ndodhi mua dhe të tjerëve”, tha ai.

“Kampe torturash për palestinezët”

Dhuna seksuale e gjerë dhe ekstreme në burgjet civile dhe ushtarake të Izraelit është dokumentuar nga vëzhgues vendas dhe ndërkombëtarë, përfshirë mjekë, prokurorin ushtarak izraelit dhe Komitetin e OKB-së kundër torturës.

Organizata izraelite për të drejtat e njeriut B’Tselem përshkroi një “model të rëndë dhune seksuale në qendrat e ndalimit dhe burgjet”, në një raport të publikuar, i cili dokumenton abuzimin ndaj palestinezëve në burgjet izraelite.

Sipas raportit, abuzimet variojnë nga “kërcënime për sulme seksuale, zhveshje të detyruar, deri te sulme seksuale reale”. Këto përfshijnë rrahje në organet gjenitale që kanë shkaktuar dëmtime të rënda, lëshimin e qenve mbi të burgosurit dhe penetrim anal të detyruar me objekte të ndryshme.

Një zëdhënës i shërbimit izraelit të burgjeve tha se institucioni “i hedh poshtë kategorikisht akuzat e rreme të paraqitura në raportin e B’Tselem” dhe se “nuk është në dijeni të pretendimeve të përshkruara” nga të mbijetuarit e dhunës seksuale.

“Të gjithë të ndaluarit mbahen në paraburgim të ligjshëm, me respektim të të drejtave të tyre, përfshirë qasjen në kujdes mjekësor dhe kushte jetese në përputhje me ligjin”, deklaroi zëdhënësi.

Tamer Qarmut, 41 vjeç, u ndalua nga ushtarë izraelitë në nëntor të vitit 2023, kur ata bastisën spitalin Kamal Adwan në veri të Gazës, ku familja e tij kishte gjetur strehim.

Ai tha se gjatë 24 orëve të para u akuzua se ishte militant – pavarësisht se ishte i paaftë fizikisht për shkak të një dëmtimi në këmbë që nga adoleshenca dhe u rrah aq rëndë sa pësoi dëmtime të përhershme në dëgjim. Ai u sulmua nga një qen dhe më pas u përdhunua nga një ushtar.

“Ai më futi një shkop druri në anus, e la aty për rreth një minutë dhe e nxori. Pastaj e futi sërish, edhe më fort, dhe unë bërtita me sa kisha forcë”, tha Qarmut në dëshminë e dhënë për B’Tselem. “Pas një minute, e nxori përsëri shkopin, më tha të hapja gojën, më detyroi ta lëpija shkopin”.

Ai u mbajt i ndaluar për gati dy vjet, pa u akuzuar apo nxjerrë ndonjëherë në gjyq, dhe u lirua në tetor të vitit të kaluar në kuadër të një marrëveshjeje të ndërmjetësuar nga presidenti amerikan, Donald Trump.

Forcat e Mbrojtjes së Izraelit nuk iu përgjigjën menjëherë kërkesave për koment.

Raporti i B’Tselem është i dyti që organizata publikon mbi kushtet në burgjet civile dhe ushtarake të Izraelit. Pas 7 tetorit 2023, qendrat e ndalimit u shndërruan në një rrjet “të dedikuar për abuzimin e të ndaluarve si politikë”, ku tortura ishte bërë “normë e pranuar”, thuhet në raport. “Një hapësirë e tillë, ku kushdo që hyn dënohet me dhimbje dhe vuajtje të qëllimshme, të rënda dhe të pandërprera, funksionon de facto si një kamp torture”.

Abuzimi ndaj palestinezëve nuk fshihet. Autoritetet e burgjeve mburren me keqtrajtimin, i cili mbështetet publikisht nga politikanë izraelitë dhe nga sistemi gjyqësor, raportohet me miratim në mediat izraelite dhe është normalizuar në opinionin publik, tha B’Tselem.

Në vitin 2024, prokurorët ushtarakë izraelitë ngritën akuza ndaj disa ushtarëve për një përdhunim në qendrën ushtarake të ndalimit Sde Teiman – përpjekja e vetme për të ndjekur penalisht roje izraelite për dhunë seksuale në qendrat e ndalimit pas tetorit 2023.

Anëtarë të qeverisë dhe të Knessetit mbështetën të dyshuarit dhe, kur u publikua videoja e sulmit të dyshuar, reagimi në Izrael ishte minimal ndaj vetë abuzimit. Në vend të kësaj, çështja çoi në dorëheqjen dhe më pas arrestimin e krye-juristit ushtarak. Vetëm një ushtar është dënuar për abuzim ndaj të burgosurve palestinezë gjatë kësaj periudhe.

“Tortura ndaj të burgosurve palestinezë duhet kuptuar në kontekstin e dehumanizimit dhe të një fushate më të gjerë dhune ekstreme”, tha drejtoresha ekzekutive e B’Tselem, Yuli Novak.

“Regjimi izraelit i ka shndërruar burgjet e tij në një rrjet kampesh torture për palestinezët, si pjesë e një sulmi të koordinuar ndaj shoqërisë palestineze, me synim shkatërrimin e ekzistencës së tyre si kolektiv”, shtoi ajo.

Sipas saj, përtej Izraelit ka pasur dënime të torturës, por pa ndërhyrje efektive. “Komuniteti ndërkombëtar vazhdon t’i japë këtij regjimi imunitet të plotë”.

Përveç dhunës seksuale, raporti dokumenton edhe forma të tjera torture, përfshirë përdorimin e goditjeve elektrike, gazit lotsjellës dhe granatave trullosëse, djegien e të burgosurve me lëngje të vluara ose cigare, si dhe lëshimin e qenve mbi ta.

Të burgosurve u mohohet sistematikisht kujdesi mjekësor, duke çuar në dëmtime të pakthyeshme, përfshirë amputime, humbje të shikimit dhe dëgjimit, dhe në dhjetëra raste, humbje jete. Të paktën 98 palestinezë kanë vdekur në burgjet izraelite që nga 7 tetori 2023, dhe numri real ka të ngjarë të jetë shumë më i lartë.

“Vëlla, më ndihmo, po më torturojnë”

Shumë nga të vdekurit ishin të rinj dhe nuk kishin probleme të mëparshme shëndetësore. Abdul Rahman Mirie, 34 vjeç, ishte zdrukthëtar dhe vdiq në nëntor 2023, duke lënë pas tre djem të vegjël dhe një vajzë.

Ai u ndalua në shkurt 2023, ndërsa po kthehej nga puna, dhe u mbajt në paraburgim pa akuza dhe pa gjyq. Sipas detajeve nga autopsia e kryer në burg dhe dëshmive të të burgosurve të tjerë, ka shumë gjasa që ai të jetë rrahur për vdekje. Burra të mbajtur në qeli pranë tij gjatë orëve të fundit të jetës i thanë nënës së tij, Aziza, se e kishin dëgjuar duke bërtitur nga dhimbja:

“Vëlla, eja më ndihmo, po më torturojnë”.

Familja nuk mund të konfirmojë shkakun e vdekjes dhe as të ecë përpara pa një varrim, sepse Izraeli po e mban trupin e tij peng.

Përpara marrëveshjes së armëpushimit për Gazën, të ndërmjetësuar nga Donald Trump vitin e kaluar, Aziza Mirie mori një telefonatë nga autoritetet, ku e pyetën nëse dëshironte të merrte trupin e djalit të saj.

“Ne thamë patjetër po, por nuk dëgjuam më asgjë”, i tha ajo gazetës The Guardian, në shtëpinë e familjes.

Babai i Miries, i shkatërruar shpirtërisht, vdiq pak kohë pas humbjes së djalit, tha Aziza, ndërsa pjesa tjetër e familjes po përballet me vështirësi të mëdha.

“Në mbrëmje vazhdimisht imagjinoj se si e kanë torturuar Abdul Rahmanin dhe në çfarë gjendjeje ka qenë para se të vdiste,” tha ajo. “Ndonjëherë e gjej vajzën e tij duke qarë vetëm dhe ajo më pyet: ‘pse nuk kam baba?’.”

Izraeli për herë të fundit publikoi shifra mbi numrin e të burgosurve palestinezë përpara marrëveshjes së armëpushimit të ndërmjetësuar nga Trump, të cilat tregojnë se deri në janar po mbaheshin rreth 9,000 palestinezë nga Gaza, Bregu Perëndimor i pushtuar dhe Jerusalemi Lindor. Rreth gjysma e tyre janë të burgosur për një kohë të pacaktuar, pa akuza dhe pa gjyq.

Kushtet çnjerëzore të jetesës – përfshirë privim nga ushqimi, mbipopullim dhe mungesë të nevojave bazë të higjienës si dushet dhe rrobat e pastra – e përkeqësojnë edhe më shumë ndikimin e sulmeve të dhunshme.

Nuk ka asnjë mbikëqyrje të pavarur, pasi vizitat e Komitetit Ndërkombëtar të Kryqit të Kuq janë ndërprerë që nga tetori 2023, dhe të burgosurve u mohohet kontakti me familjet apo çdo informacion nga bota e jashtme.

Al-Saei ka paguar një çmim të lartë për faktin që ka folur publikisht. I detyruar të largohet për shkak të thashethemeve të fqinjëve, ai ka pasur vështirësi për të gjetur punë dhe përndiqet nga makthe të gjalla për të ardhmen e fëmijëve të tij.

Megjithatë, ai nuk pendohet për vendimin për t’u bërë zë për ata që nuk munden të flasin, nga frika se do t’u shtojnë dhimbje të reja traumave të thella.

“Ishte zgjedhja ime”, tha ai, duke shtuar se gjatë 16 muajve në burg kishte parë prova të qarta, në qelitë e mbipopulluara, se shumë të burgosur të tjerë ishin sulmuar.

“Edhe nëse të tjerët nuk flisnin për këtë, ishte e qartë që edhe ata e kishin përjetuar të njëjtën gjë”.