Lufta dhe valët e të nxehtit kërcënojnë të rrisin çmimet e bukës dhe produkteve të tjera bujqësore

Çmimet globale të ushqimeve pritet të rriten me dy shifra në vitin 2026, pasi përshkallëzimi i luftës së Rusisë në Ukrainë po e përkeqëson ndikimin mbi çmimet e ushqimeve, sipas Oxford Economics.

Gruri pritet të jetë produkti që do të përballet me presionin më të madh, duke rritur gjasat për shtrenjtimin e bukës dhe makaronave. Sipas Oxford Economics, çmimet globale të ushqimeve pritet të rriten me 11.8% këtë vit dhe me 4.8% në vitin 2027. Ndikimi më i madh pritet të ndihet te kulturat bujqësore si drithërat, frutat dhe perimet, si dhe te produktet e qumështit.

Kjo ndodh në një kohë kur temperaturat ekstreme dhe thatësira në Evropë kanë dëmtuar të korrat, ndërsa fermerët po përballen gjithashtu me kosto të larta të energjisë dhe plehrave kimike. Situata është rënduar më tej nga luftërat në Lindjen e Mesme dhe në Ukrainë.

Përveç dëmeve të konsiderueshme të shkaktuara nga vala e të nxehtit, fermerët po përballen edhe me kosto më të larta për shkak të ndërprerjeve në furnizimin me naftë dhe lëndë të tjera të para, pas bllokimit të Ngushticës së Hormuzit si pasojë e luftës me Iranin.

Oxford Economics thotë se ndikimi më i madh në çmimet globale të ushqimeve vjen nga “lufta SHBA-Iran dhe ndikimi i saj mbi inputet e prodhimit ushqimor, kryesisht naftën diesel, gazin natyror dhe plehrat kimike”, tha për Euronews Business Tomas Dvorak, ekonomist i lartë në Oxford Economics.

Sipas Oxford Economics, çmimet globale të naftës diesel u rritën me 36% në korrik, krahasuar me të njëjtin muaj të vitit të kaluar, pjesërisht për shkak të ndërprerjeve në Ngushticën e Hormuzit. Ndërkohë, çmimet e plehrave kimike parashikohet të rriten me 22% këtë vit.

Në të njëjtën kohë, lufta në Ukrainë po ushtron gjithashtu një ndikim të rëndësishëm mbi çmimet globale të ushqimeve.

Drithërat përbëjnë rreth 25% të indeksit global të çmimeve të ushqimeve, ndërsa Rusia dhe Ukraina “së bashku përbëjnë pak më pak se 30% të eksporteve globale të grurit dhe më shumë se 10% të eksporteve të misrit”, tha Dvorak.

Megjithatë, Oxford Economics thekson se indeksi i saj global i çmimeve të ushqimeve ndjek çmimet e mallrave bazë në tregjet ndërkombëtare. Prandaj, një rritje e këtij indeksi nuk do të thotë automatikisht se çmimet në supermarket do të rriten në të njëjtën masë.