Prespa në rrezik: pesticidet kërcënojnë liqenin, shpresa te prodhimi organik

Rajoni i Prespës prej vitesh përballet me uljen e nivelit të ujit, por përveç këtij problemi të dukshëm, një kërcënim tjetër më pak i dukshëm po rritet – ndotja nga bujqësia intensive.

Në një zonë ku përdoren dhjetëra tonë pesticide çdo vit dhe ku një pjesë e mbetjeve përfundon në tokë, ujëra dhe në Prespa Lake, disa kultivues mollësh po kërkojnë alternativa më të qëndrueshme.

Një prej tyre është Kiril Prculovski, i cili para më shumë se një dekade u kthye nga Shkupi për të ndërtuar një model prodhimi pa kimikate. Ai krijoi brendin “Cariça” dhe sot është ndër prodhuesit e rrallë organikë në këtë rajon.

Sipas tij, në bujqësinë organike nuk përdoren preparate sintetike, por mbrojtja e pemëve bëhet në harmoni me natyrën. Për shkak të mungesës dhe kostos së lartë të produkteve natyrore në treg, ai i përgatit vetë mjetet mbrojtëse duke përdorur mbetje organike dhe bimë natyrore.

Organizatat mjedisore paralajmërojnë se pesticidet ndikojnë drejtpërdrejt në ndotjen e tokës dhe përmes ujërave edhe në liqen, ndërsa problem shtesë mbetet edhe mbetja bujqësore – mollët e pashitura dhe ambalazhet e plehrave kimike. Sipas tyre, zgjidhja më e mirë do të ishte një kalim kolektiv drejt prodhimit organik.

Megjithatë, nga rreth 2.600 ekonomi bujqësore në Prespë, vetëm rreth 80 merren me prodhim organik. Institucionet thonë se prej dy dekadash po punohet për uljen e përdorimit të pesticideve, përmes masave si vendosja e stacioneve agrometeorologjike dhe promovimi i mbrojtjes së integruar.

Për prodhues si Prçulovski, bujqësia organike nuk është vetëm metodë pune, por një mënyrë për të shpëtuar të ardhmen e rajonit. Ai shpreson që kjo ide të përqafohet nga të rinjtë, në mënyrë që Prespa të mbetet një zonë e pastër, e gjelbër dhe me perspektivë.

Ndërsa sfidat mjedisore rriten, mënyra se si prodhohet ushqimi mund të jetë vendimtare për të ardhmen e jetës në dhe rreth Liqenit të Prespës.