Çfarë transformimi të rendit evropian dhe ndërkombëtar po kërkon të sjellë Kremlini, dhe pse është i rëndësishëm ky transformim për mbijetesën e pushtetit rus?

Ejup Berisha

Kremlini kërkon të sjellë një ristrukturim të thellë të rendit evropian dhe ndërkombëtar. Objektivi strategjik i Rusisë është të kalojë nga një sistem ndërkombëtar i strukturuar kryesisht rreth dominimit perëndimor dhe euroatlantik në një rend shumëpolar, në të cilin disa qendra të mëdha pushteti, veçanërisht Rusia, Kina, Shtetet e Bashkuara dhe fuqitë kryesore rajonale do të zotëronin ndikim dhe fuqi vendimmarrëse të vërtetë. Në nivel evropian, Moska kërkon të krijojë një arkitekturë të re sigurie të bazuar në ekuilibrin e pushtetit, njohjen e interesave strategjike ruse dhe kufizimin e asaj që Kremlini e konsideron zgjerimin e ndikimit politik dhe ushtarak perëndimor në sferën ruse. Rusia kështu dëshiron të ruajë thellësinë strategjike, fleksibilitetin gjeopolitik dhe aftësinë për veprim autonom në mjedisin e saj të menjëhershëm. Në nivel ndërkombëtar, Kremlini mbështet decentralizimin e sistemit ndërkombëtar, forcimin e parimit të sovranitetit shtetëror dhe një shpërndarje të ndryshme të marrëdhënieve të pushtetit. Në këtë koncept, asnjë shtet nuk duhet të jetë në gjendje të ushtrojë dominim të qëndrueshëm mbi të gjithë sistemin ndërkombëtar. Ky transformim është i rëndësishëm për Rusinë sepse nuk ka të bëjë vetëm me sigurinë e saj të jashtme, por edhe me statusin e saj si një fuqi e madhe. Për Kremlinin, humbja e këtij statusi do të thoshte reduktimi i Rusisë në një fuqi kryesisht rajonale dhe zvogëlimi i aftësisë së saj për të ndikuar në vendimet që kanë të bëjnë me sigurinë evropiane dhe çështjet kryesore ndërkombëtare. Prandaj, kjo strategji duhet të kuptohet përmes disa koncepteve si sovraniteti, thellësia strategjike, ekuilibri i fuqisë, multipolariteti, sfera e ndikimit, autonomia strategjike, parandalimi, dinamika e fuqisë dhe statusi i fuqisë së madhe. Në terma diplomatikë, logjika mund të përmblidhet si më poshtë: Kremlini kërkon ta ndryshojë barazpeshimin e fuqisë në mënyrë që Rusia të mos jetë thjesht një aktor i cili duhet tu nënshtrohet rregullave të një rendi egzistues ndërkombëtar, por ajo don të jetë një nga aktorët e aftë që merr pjesë në përcaktimin e këtyre rregullave.