Ngecin bisedimet Iran-SHBA për armëpushimin, Teherani: Nuk ka asnjë përparim për rikthimin e marrëveshjes së përkohshme

Irani dhe Shtetet e Bashkuara nuk kanë bërë përparim në përpjekjet për të ringjallur marrëveshjen e përkohshme të armëpushimit dhe për të përcaktuar një afat për zbatimin e saj. Lajmi është bërë i ditur nga një burim i lartë iranian, i cili foli për Reuters.

Sipas burimit, një nga çështjet që po diskutohet përmes ndërmjetësve është rikthimi i SHBA-së në marrëveshjen e përkohshme dhe përcaktimi i një afati kohor për përmbushjen e angazhimeve.

“Nuk ka pasur absolutisht asnjë përparim në këtë çështje”, tha zyrtari iranian.

Marrëveshja e arritur në qershor parashikonte një “ndërprerje të menjëhershme dhe të përhershme të operacioneve ushtarake në të gjitha frontet”. Megjithatë, ajo u shpërbë brenda pak javësh. Presidenti amerikan Donald Trump deklaroi më 7 korrik se marrëveshja kishte “mbaruar”, ndërsa Ministria e Jashtme iraniane e cilësoi atë si “të pezulluar” një javë më vonë.

Sipas marrëveshjes së qershorit, ishte përcaktuar një periudhë 60-ditore, e cila mund të zgjatej me marrëveshje të dyanshme. Gjatë kësaj kohe, palët pritej të arrinin një marrëveshje përfundimtare për kufizimin e programit bërthamor të Iranit dhe heqjen e sanksioneve amerikane.

Burimi iranian hodhi poshtë një raport të publikuar të mërkurën nga agjencia turke Anadolu, sipas të cilit Irani dhe SHBA-ja kishin rënë dakord për zgjatjen e periudhës 60-ditore.

“Nuk ka asnjë diskutim për një zgjatje sepse, nga perspektiva e Iranit, nuk ka asnjë periudhë që ka filluar dhe për këtë arsye nuk ka asgjë për të zgjatur”, tha ai.

Sipas tij, Shtetet e Bashkuara shkelën marrëveshjen e përkohshme 48 orë pasi ajo u arrit dhe u tërhoqën prej saj disa ditë më vonë.

Nga Uashingtoni nuk pati menjëherë një koment për deklaratat e zyrtarit iranian.

Përplasje për Ngushticën e Hormuzit

Irani dhe SHBA-ja kanë akuzuar njëri-tjetrin për shkelje të angazhimeve të marrëveshjes.

Uashingtoni akuzon Teheranin se nuk ka respektuar detyrimin për të rihapur rrugën detare të Ngushticës së Hormuzit. Irani, nga ana tjetër, thotë se SHBA-ja ka shkelur angazhimet e saj, përfshirë heqjen e bllokadës ndaj porteve iraniane dhe lirimin e aseteve të ngrira të vendit.

Retorika mes dy palëve është ashpërsuar gjatë dy ditëve të fundit.

Zyrtari i lartë iranian i sigurisë, Mohsen Rezaei, deklaroi të martën se Ngushtica e Hormuzit do të mbetet e mbyllur nëse SHBA-ja nuk pranon kushtet e Iranit për t’i dhënë fund luftës.

Deklarata erdhi pasi Trump kërkoi të hënën që Irani të paguajë kompensim për njerëzit e vrarë gjatë 50 viteve të luftërave, sulmeve dhe protestave.

Megjithatë, gjatë konfliktit Trump ka alternuar kërcënimet për përshkallëzim me deklaratat se një marrëveshje paqeje mund të jetë pranë.

Duke folur me gazetarët pas një vizite në Ohajo të martën, Trump tha se “Irani po shkon mirë, po shkon absolutisht mirë”.

Sulmet ndaj anijeve rrisin shqetësimet për naftën

Situata është tensionuar edhe më tej pas sulmeve ndaj anijeve në rajon të martën, duke shtuar shqetësimet për furnizimin global me naftë.

Në jug të Detit të Kuq, katër anëtarë të ekuipazhit u vranë në një sulm të kryer nga Huthit, të mbështetur nga Irani, ndaj një anijeje të vogël mallrash në ngushticën Bab el-Mandeb. Sipas Reuters, ky ishte sulmi i parë vdekjeprurës ndaj anijeve nga grupi që nga fillimi i luftës.

Ndërkohë, ushtria amerikane tha se një helikopter MH-60 i Marinës amerikane përdori dy raketa Hellfire për të dëmtuar mekanizmin e drejtimit të një anijeje mallrash me flamur të Panamasë.

Sipas Komandës Qendrore të SHBA-së, anija kishte injoruar paralajmërimet e përsëritura për të ndaluar, pasi kishte shkelur një bllokadë detare ndaj porteve iraniane. Burime detare i thanë Reuters se anija u godit në brigjet e Pakistanit, ndërsa lundronte në Gjirin e Omanit.

Ngushtica e Hormuzit, rrugë ujore mes Iranit dhe Omanit dhe hyrja kryesore në Gjirin Persik, përpara luftës përshkonte rreth një të pestën e fluksit global të naftës dhe gazit natyror të lëngshëm.

Çmimi i naftës Brent është rritur që nga fillimi i luftës në shkurt, duke arritur në një pikë kulmore prej 126 dollarësh për fuçi. Të mërkurën, kontratat Brent u rritën me 35 cent, ose 0.4%, në 89.26 dollarë për fuçi të mërkurën, duke shënuar ditën e gjashtë radhazi të rritjes.