Muratov: Lufta në Ukrainë nuk mund të jetë më një fitore për Putinin

Ish-kryeredaktori i Novaya Gazeta dhe fituesi i Çmimit Nobel për Paqen, Dmitry Muratov, ka dhënë një intervistë ku rrëfen goditjen ndaj medias së pavarur në Rusi dhe represionin ndaj kritikëve të Kremlinit.

Muratov paralajmëron se lufta në Ukrainë nuk mund të konsiderohet më një fitore për Vladimir Putinin, pavarësisht përfundimit të saj.

Në zyrat e gazetës Novaya Gazeta në Moskë, korridoret janë të heshtura.

Ndjesia e zbrazëtisë është dërrmuese.

“Nuk ka më gazetë”, më thotë ish-kryeredaktori Dmitry Muratov në një intervistë ekskluzive.

Zoti Muratov bashkëthemeloi Novaya Gazeta më shumë se 30 vjet më parë. Ajo u bë një nga gazetat kryesore të gazetarisë së pavarur dhe të fortë në Rusi, duke ndriçuar abuzimet me të drejtat e njeriut dhe korrupsionin në nivele të larta.

Në vitin 2021, zoti Muratov ishte bashkëfitues i Çmimit Nobel për Paqen për përpjekjet e tij “për të mbrojtur lirinë e shprehjes”. Komiteti Nobel vuri në dukje se “gjashtë nga gazetarët e saj janë vrarë, përfshirë Anna Politkovskaya, e cila shkroi artikuj zbulues mbi luftën në Çeçeni”.

Ishte një vlerësim për raportimin e guximshëm.

Por kjo nuk e mbrojti gazetën.

Muratov nxori në ankand medaljen e Çmimit Nobel për të mbështetur përpjekjet humanitare të UNICEF-it për të ndihmuar refugjatët ukrainas.

“Putin nxori një dekret dhe makineritë e shtypshkronjës së gazetës u shtetëzuan”, shpjegon zoti Muratov. “Regjistrimi i saj u revokua.”

Novaya Gazeta vazhdon të ketë një prani online. Por vetëm kaq: autoritetet kanë bllokuar aksesin në faqen e saj të internetit. Ajo mund të aksesohet vetëm nga jashtë vendit ose me ndihmën e VPN-ve rrjete private virtuale që përdoren për të anashkaluar kufizimet.

Vështirësitë e gazetës pasqyrojnë goditjen më të gjerë ndaj lirisë së shprehjes në Rusi, e cila është përshpejtuar që nga pushtimi në shkallë të gjerë i Ukrainës nga Kremlini në vitin 2022.

“Shumica e figurave me ndikim janë shpallur ‘agjentë të huaj’, ‘ekstremistë’ ose ‘terroristë’. Janë disa qindra”, thotë Dmitry Muratov.

“Shifrat ndryshojnë, por sipas një vlerësimi konservator, që nga fillimi i ‘operacionit special ushtarak’ të Rusisë [në Ukrainë], të paktën 1,500 njerëz ndodhen tani në burg, pasi kanë folur kundër politikës aktuale shtetërore. Kjo është tre herë më shumë se gjatë ditëve të egra të KGB-së në BRSS.”

Në fjalimin e tij për Çmimin Nobel për Paqen në vitin 1975, disidenti Andrei Sakharov renditi emrat e më shumë se 120 të burgosurve politikë për të cilët kishte dijeni në Bashkimin Sovjetik. Një dekadë më vonë, Amnesty International vlerësoi se në BRSS kishte më shumë se 600 të burgosur të ndërgjegjes.

Gazetarët Antonina Favorskaya, Konstantin Gabov, Sergey Karelin dhe Artyom Kriger u dënuan me pesë vjet e gjysmë burg për akuza për ekstremizëm.

Ajo që Kremlini kishte parashikuar në vitin 2022 se do të ishte një “operacion ushtarak” i shkurtër dhe i suksesshëm, është shndërruar në konfliktin më të përgjakshëm në Evropë që nga Lufta e Dytë Botërore.

Megjithatë, një president Putin i sigurt në vetvete vazhdon të parashikojë fitoren e Rusisë.

“Nuk do të ketë kurrë ‘fitore’”, kundërshton Dmitry Muratov. “Sepse ajo që ka ndodhur për gati pesë vjet – pavarësisht se si përfundon – nuk mund të konsiderohet më fitore.

“Nuk mund të jetë fitore kur dy kombe sllave kanë copëtuar më shumë se një milion njerëz. Ose më shumë.”

“Më duket se situata me Ukrainën tani është kjo: mund ta shkatërrosh, por nuk mund ta pushtosh. Çfarë dua të them me shkatërrim? Përshkallëzim të vazhdueshëm deri në përdorimin e një arme bërthamore.”

A beson vërtet se udhëheqësi i Kremlinit do të përdorte armë bërthamore në këtë luftë?

“Të gjithë ata ekspertë politikë që thonë ‘Putini mendon këtë’ ose ‘Putini ka frikë nga ajo’… të gjithë janë sharlatanë”, pretendon Dmitry Muratov. “Është në të njëjtën kategori me astrologjinë. Askush nuk e di se çfarë po ndodh në kokën e Vladimir Putinit. Dhe as unë nuk e di.”

“Unë i shoh gjërat vetëm si gazetar. Studioj të dhëna të mëdha. Dhe që nga fillimi i vitit, nevoja për përdorimin e armëve bërthamore është përmendur më shumë se 500 herë. Kur këtë e thonë njerëz të çmendur, nuk i kushtoj vëmendje. Por e kam dëgjuar të diskutohet në televizionet shtetërore. Dhe në Forumin Ndërkombëtar Ekonomik të Shën Petersburgut, një aktivitet i organizuar nga shteti, një nga folësit e paraqiti përdorimin e armëve bërthamore si diçka të favorshme, diçka të mirë.”