CNN: Ukrainës po i mbarojnë raketat “Patriot”, kriza e mbrojtjes ajrore po bëhet globale

Ukrainës po i mbarojnë raketat për sistemet Patriot, një zhvillim që rrezikon të dobësojë ndjeshëm mbrojtjen e saj ndaj avionëve dhe raketave ruse.

Sistemet Patriot janë ndër sistemet kundërajrore më të testuara në betejë në botë dhe konsiderohen një nga armët më të rëndësishme të Ukrainës për përballimin e sulmeve ruse. Megjithatë, problemi kryesor nuk janë lëshuesit, por raketat interceptuese që përdoren për të neutralizuar kërcënimet.

CNN raportoi se ka fituar akses në një sistem Patriot në territorin ukrainas. Sipas operatorëve ukrainas, disa prej sistemeve nuk janë përdorur prej rreth një muaji e gjysmë, ndërsa në një rast tjetër përdorimi i fundit daton rreth dy muaj e gjysmë më parë.

Një prej operatorëve ukrainas shprehu zhgënjimin për situatën, duke thënë se është tepër e vështirë të kesh sistemin dhe pajisjet, por të mos kesh raketat e nevojshme për të përballuar kërcënimet.

Ukraina nuk ka bërë të ditur numrin e saktë të raketave Patriot që i kanë mbetur. Presidenti Volodymyr Zelensky ka deklaruar se vendit i nevojiten rreth 5% e rezervave amerikane për të përballuar dimrin, ndërsa aktualisht, sipas tij, ka në dispozicion vetëm rreth 1%.

Kriza nuk prek vetëm Ukrainën

Mungesa e raketave Patriot nuk është një problem vetëm për Kievin. Konsumi i lartë i interceptorëve gjatë konfliktit në Lindjen e Mesme ka krijuar presion mbi rezervat globale.

Shtetet e pasura të Gjirit raportohet se kanë përdorur qindra raketa, ndërsa një vlerësim i Institutit të Kërkimeve të Politikës së Jashtme sugjeron se forcat e koalicionit kanë përdorur mesatarisht rreth 225 raketa në ditë gjatë katër ditëve të para të luftës me Iranin.

Kostoja e lartë e interceptorëve e bën situatën edhe më problematike. Një raketë Patriot mund të kushtojë disa milionë dollarë, ndërsa në disa raste përdoret për të neutralizuar dronë që kushtojnë vetëm disa mijëra dollarë.

Prodhimi nuk mjafton për kërkesën

Presioni mbi rezervat është i lidhur edhe me kapacitetet e prodhimit. Lockheed Martin, një prej prodhuesve kryesorë të raketave Patriot, prodhoi 620 raketa gjatë vitit 2025.

Në janar, Pentagoni nënshkroi një marrëveshje shumëvjeçare me kompaninë për rritjen e prodhimit, me synimin për të arritur në rreth 2,000 raketa në vit deri në vitin 2030.

Për Ukrainën, kjo do të thotë se furnizimet nuk varen vetëm nga vullneti politik i aleatëve, por edhe nga kapacitetet industriale për të prodhuar interceptorë në sasi të mjaftueshme.

Zelensky kërkon prodhim në Ukrainë

Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky ka diskutuar edhe mundësinë që Ukraina të prodhojë vetë raketa Patriot, me miratimin e Shteteve të Bashkuara.

Në një intervistë për CNN, Zelensky tha se Ukraina i kishte ofruar kompanive amerikane, përfshirë Raytheon dhe Lockheed Martin, mundësinë për të pasur pronësinë dhe kontrollin e fabrikave të prodhimit të raketave që do të ndërtoheshin në territorin ukrainas.

Por një projekt i tillë do të kërkonte kohë dhe miratime amerikane, ndërsa nevoja e Ukrainës për raketa interceptuese është e menjëhershme.

Për momentin, Ukraina përballet me një paradoks: ka sistemet Patriot për të mbrojtur qytetet e saj, por gjithnjë e më pak raketa për t’i përdorur kundër kërcënimeve ruse./