Linjat e ashpra të Iranit paralajmërojnë për ‘grusht shteti’, armëpushim me SHBA-në nën presion

Masoud Pezheskian, Abbas Araghchi dhe Mohammad Ghalibaf janë tre figurat qendrore që përbëjnë “vitrinën” e Iranit në botën perëndimore dhe kanë marrë përsipër rolin negociues me SHBA-në, duke e lënë Gardën Revolucionare në sfond.

Por gjithçka që ndodhi gjatë funeralit 7-ditor të Udhëheqësit Suprem të Iranit, Ajatollah Ali Khamenei, ka nxjerrë në pah një teori që ka fituar terren prej muajsh midis fraksioneve më radikale të Republikës Islamike: se udhëheqësit e kohës së luftës të Iranit, të cilët negociuan dhe nënshkruan marrëveshjen me Uashingtonin, po organizojnë një “grusht shteti të butë” kundër Republikës Islamike dhe idealeve të saj revolucionare, shpjegon CNN.

Me Ajatollahun e ri, Mojtaba Khamenei, djalin dhe pasardhësin e udhëheqësit të ndjerë, të padukshëm dhe të fshehur, turmat brohoritën “Vdekje kompromisit” ndaj presidentit iranian, ndërsa Abbas Araghchi, i cili negocioi armëpushimin me administratën Trump dhe arriti heqjen e disa sanksioneve kundër Republikës Islamike, u detyrua të largohej nga funerali pasi një turmë e qëlloi me gurë mes sloganeve që kërkonin vdekjen e tij, duke e akuzuar atë si “tradhtar dhe të shitur”.

Fraksionet e linjës së ashpër që morën pjesë në funeral në masë besojnë se, në vend që të hakmerreshin për vrasjen e Khameneit, zyrtarët iranianë u dorëzuan duke nënshkruar një marrëveshje që sfidon urdhrat e Udhëheqësit Suprem të “zhdukur” Mojtaba Khamenei, në emër të të cilit zyrtarët megjithatë negociojnë ose qeverisin.

Përkrahësit e linjës së ashpër kanë akuzuar udhëheqjen zyrtare të Iranit për komplot për të konsoliduar pushtetin e tyre duke pezulluar parlamentin, duke sfiduar urdhrat e tij në negociata dhe duke u përpjekur të shpërndajnë protestat e natës në rrugë, të cilat ishin zhvilluar në një bazë të fortë pushteti për fundamentalistët.

“Një paralajmërim për popullin e Iranit: A po përgatitet një grusht shteti?”, e pyeti Mahmoud Nabavian, një deputet radikal i njohur për deklaratat e tij të hapura, X-in disa ditë para funeralit të Khameneit.

“Në këto momente lamtumire për Imamin martir (Khamenei), ne ngremë flamurin e hakmarrjes për gjakun e tij dhe mbetemi të palëkundur kundër grushtit të shtetit”, shkroi ai disa ditë më vonë.

Një tjetër pikë kyçe është mungesa e plotë e aksesit të mbështetësve të vijës së ashpër te udhëheqësi i ri suprem, gjë që përforcon pakënaqësinë e tyre, siç thekson për CNN Aras Azizi, një ekspert i Iranit që jeton në SHBA dhe autor i librit “Çfarë duan iranianët”.

“Mungesa e vazhdueshme e Mojtabës do të thotë se ata nuk kanë qasje tek ai dhe gjithashtu se Ghalibaf dhe aleatët e tij në fakt kanë pushtet në vend… prandaj, ekstremistët e linjës së ashpër i kanë akuzuar Ghalibaf dhe Pezheskian për komplotimin e një ‘grushti shteti’ kundër Mojtabës”, tha Azizi.

“Ne, tehu dhe qafa jote”

Në javët para se të shpërthenin armiqësitë, përfaqësuesit e linjës së ashpër e kthyen zemërimin e tyre kundër udhëheqësve që nënshkruan marrëveshjen me SHBA-në.

“Z. President, nëse kushtet e udhëheqësit nuk përmbushen, atëherë do të jemi ne, thika juaj dhe fyti juaj”, paralajmëroi Pezheskian gjatë një ceremonie Mohammad Ali Bakshi, një “Manda” i lidhur me sigurinë – një këngëtar fetar besnik ndaj regjimit iranian. “Do t’ju ​​sjellim ferrin.”

Kërcënimi i hapur për vrasjen e presidentit u kritikua gjerësisht, por nuk dihet nëse ai u përball me ndonjë pasojë ligjore. Zyrtarë të tjerë nën mbikëqyrje të ngushtë përfshijnë kryenegociatorin e Iranit me SHBA-në, Ghalibaf, një ish-komandant i Gardës Revolucionare me përvojë të thellë politike, kredencialet e të cilit i lejuan atij të merrte një rol udhëheqës gjatë luftës, duke e bërë atë udhëheqësin de facto të regjimit me pranim të gjerë.

“Ata po përpiqen të rrisin rolin e Këshillit Suprem të Sigurisë Kombëtare, ndërkohë që zvogëlojnë rolin e udhëheqësit suprem dhe parlamentit”, tha Kamran Ghazanfari, një ligjvënës i linjës së ashpër, në një deklaratë të filmuar në fillim të korrikut, duke iu referuar faktit se këshilli tani vendos për çështjet më të ndjeshme të vendit në kohë lufte.

“Ky është grushti politik i shtetit që ata kanë planifikuar dhe të cilin po e zbatojnë hap pas hapi.”

Të martën, Nabavian, deputeti i linjës së ashpër që kundërshton fuqimisht marrëveshjen dhe ka qenë një nga zërat kryesorë që paralajmërojnë për një “grusht shteti”, u shkarkua nga pozicioni i tij në Komitetin e Sigurisë Kombëtare të Parlamentit, së bashku me një deputet tjetër që kritikon marrëveshjen.

Nabavian, i cili ishte anëtar i ekipit negociator iranian përpara se të kthehej kundër bisedimeve dhe u përpoq ta minonte marrëveshjen duke e publikuar tekstin në media përpara nënshkrimit të saj muajin e kaluar, pretendoi se ekipi negociator iranian po shkelte “vijat e kuqe” të udhëheqësit suprem në bisedimet e tij me SHBA-në.

CNN nuk mundi të kontaktonte Nabavian për koment. Ai dhe të tjerë ndajnë pikëpamjet e “Jebhe-ye Paydari” (Fronti i Rezistencës), anëtarët e të cilit të linjës së ashpër shpesh përshkruhen nga vëzhguesit si “ultra-revolucionarë”. Ata e shohin veten si mbrojtës të vlerave të revolucionit të vitit 1979, i cili përmbysi monarkun pro-perëndimor dhe krijoi një teokraci islamike.

Funerali i Khameneit ishte një “mundësi e artë” për mbështetësit më të ashpër të Republikës Islamike për të intensifikuar kërkesat e tyre për hakmarrje ndaj udhëheqësit të tyre përmes një lufte të re me Uashingtonin dhe për të deklaruar refuzimin e tyre për çdo marrëveshje me Trumpin.

Dëshira e tyre tani duket se është përmbushur. Një armëpushim i brishtë midis Iranit dhe Shteteve të Bashkuara pothuajse u shemb këtë javë pasi Garda Revolucionare nisi sulme ndaj anijeve në Ngushticën e Hormuzit në një përpjekje për të vendosur kontrollin e saj mbi rrugën ujore. Kjo shkaktoi sulme hakmarrëse nga Uashingtoni dhe kërkesa të përsëritura nga iranianët e linjës së ashpër për të anuluar armëpushimin.