Ngushtica e Hormuzit do të hapet pas luftës, deklarata e Trump, rritet menjëherë çmimi i naftës në botë
Donald Trump duket i gatshëm thjesht të dorëzohet. Presidenti po u thotë aleatëve të Amerikës – të cilët nuk iu bashkuan luftës së tij kundër Iranit sepse nuk ishin të informuar, nuk e donin dhe e shihnin si shkelje të ligjit ndërkombëtar – se do të duhet të përballen vetë me pasojat. “Shkoni merrni naftën tuaj”, shkroi ai në faqen e mediave sociale Truth Social të martën, pak para se burimet t’i thoshin CNN se administrata nuk mund të premtonte të rivendoste lirinë e lundrimit përmes Ngushticës së Hormuzit para se të shpallte misionin të përfunduar.
Presidenti më vonë parashikoi se lufta do të “mbaronte” brenda dy deri në tre javësh. “Ne nuk do të kemi të bëjmë fare me atë që ndodh në ngushticë”, u tha ai gazetarëve në Zyrën Ovale. Irani e ka përdorur pikën e kalimit në hyrje të Gjirit Persik për të ndërprerë furnizimet jetësore me naftë dhe për të mbajtur peng ekonominë globale. Nëse lufta përfundon me Iranin që kontrollon rrugën ujore kyçe, kjo do të ishte një fitore strategjike për Teheranin, raporton CNN.
Sipas kësaj agjencie, Trump ka arsye të forta të brendshme për të ndaluar konfliktin përpara se ai të shkaktojë dëme të mëtejshme ekonomike mbi amerikanët, të cilët janë tashmë të rraskapitur nga çmimet e larta. Ndërsa çmimet e benzinës u rritën në një mesatare prej 4.06 dollarë për galon të mërkurën, një sondazh i ri i CNN i kryer nga SSRS zbuloi se mbështetja për politikat e tij ekonomike ra në 31 përqind.
Por përfundimi i luftës me Iranin që ruan kontrollin e ngushticës do të shihej ndërkombëtarisht si një disfatë strategjike për Shtetet e Bashkuara. Irani me siguri do të shpallte fitoren dhe mund ta konsideronte veten të rikuperuar në aftësinë e tij për të penguar sulmet e ardhshme. Gjithashtu, ka të ngjarë të përpiqet të përfitojë nga pozicioni i tij i ri duke vendosur taksa për anijet cisternë që kalojnë nëpër këtë rrugë.
Kjo do të siguronte të ardhura për të rindërtuar programet ushtarake, raketore dhe madje edhe ato bërthamore të shkatërruara nga sulmet ajrore të SHBA-së dhe Izraelit. E gjithë kjo do të vinte në pikëpyetje aftësinë e Trump për të portretizuar pothuajse çdo gjë si një fitore. Megjithatë, mund të jetë një rezultat i dëshirueshëm për presidentin, pasi çdo përpjekje për të rihapur ngushticën me forcë do të rrezikonte viktima të mëdha amerikane dhe do ta zgjaste luftën në një mënyrë që do të dëmtonte më tej autoritetin e tij të dobësuar politik në vend.
Heqja e ligjit mund të lërë kaos pas vetes, por do të ishte në përputhje me metodologjinë e Trump, e cila ka rezultuar më efektive në shkatërrimin e status quo-së sesa në ndërtimin e sistemeve të reja.
Udhëheqësit aleatë në epokën e paparashikueshme të Trump po e kuptojnë se nuk mund të mbështeten më në garancitë amerikane të sigurisë, pasi presidenti amerikan duket se po e kushtëzon mbështetjen e tyre të pakushtëzuar me lëvizjet e tij. Disa, si Britania, fillimisht refuzuan lejen e SHBA-së për të përdorur bazat ajrore për misione sulmuese në Iran. Të tjerë, si Spanja, kanë shkuar shumë më tej.
Si rezultat, Trump ka kritikuar ashpër “marrëdhënien speciale” me Londrën dhe ka kërcënuar të ndërpresë të gjitha tregtitë me Madridin. Ai i tha gazetës britanike Telegraph se po shqyrtonte mundësinë e tërheqjes nga NATO, duke e quajtur aleancën një “tigër letre” dhe duke shtuar se Presidenti rus Vladimir Putin ndante pikëpamjet e tij.
Trump i ka vënë udhëheqësit evropianë në një pozicion të pamundur. Vitet e tij të nënçmimit të aleatëve, duke përfshirë kërkesat që Danimarka t’ia dorëzojë Groenlandën, bastisjet doganore dhe përbuzjen për sakrificat e miqve të Amerikës në luftërat pas 11 shtatorit, kanë bërë që ata të kenë pak hapësirë për ta ndihmuar atë, ndërkohë që ruajnë karrierat e tyre politike.
Por qëndrimi larg luftës nuk do t’i kursejë ata nga pagesa e kostove të saj. Çmimet e larta të energjisë dhe inflacioni në rritje kërcënojnë të shkatërrojnë ekonomitë e brishta dhe të provokojnë rezistencë politike midis votuesve të qeverive tashmë të dobëta të qendrës në Evropë. Në disa vende të BE-së tashmë po flitet për racionimin e benzinës dhe naftës. Dhe në kontinent ka frikë se rënia e qeverisë qendrore në Teheran mund të shkaktojë një tjetër eksod masiv të refugjatëve drejt kufijve të Evropës dhe të vërë në provë ndarjet fiskale dhe kulturore.
Gjithashtu, është e pamundur që këto vende thjesht – siç ka thënë Trump – të shkojnë dhe të marrin naftën e tyre. Ushtritë e rraskapitura të Evropës janë dobësuar nga lufta. Marinës Mbretërore Britanike iu deshën javë të tëra për të vendosur një destrojer rezistent ndaj raketave në Qipro për të mbrojtur asetet britanike. Franca ishte në gjendje të dërgonte një grup sulmues aeroplanmbajtësesh për t’u kujdesur për interesat e veta dhe të aleatëve në Lindjen e Mesme.
Por pa mbështetjen e SHBA-së, nuk ka asnjë mënyrë që forcat e NATO-s të mund ta hapin ngushticën dhe ta mbajnë atë të hapur. Edhe Marina e fuqishme amerikane aktualisht e konsideron shumë të rrezikshme hyrjen në rrezen e veprimit të dronëve dhe raketave iraniane./cnn.