Plani i ri 5-vjeçar i Kinës, si do të jetë e ardhmja teksa synon të bëhet ekonomia e parë të botës?

Kina pritet të prezantojë Planin e saj të 15-të Pesëvjeçar (2026–2030) gjatë mbledhjes së Kongresit Kombëtar Popullor (NPC) në Pekin, një nga ngjarjet më të rëndësishme politike të vitit. Takimi, që nis këtë javë dhe zakonisht zgjat rreth shtatë ditë, mbledh rreth 3000 delegatë nga e gjithë vendi. Plani i fundit pesëvjeçar u publikua në mars 2021, në kulmin e pasojave të pandemisë COVID-19.

Këtë herë, udhëheqja kineze përballet me sfida të reja: ndikimin e zgjatur të luftës tregtare me SHBA-në, ruajtjen e besimit të konsumatorëve dhe presionin për të riformatuar modelin ekonomik të vendit. Sipas parashikimeve të Fondit Monetar Ndërkombëtar, Kina pritet të shpallë një objektiv rritjeje të PBB-së prej 4.5–5 për qind për vitin 2026, si dhe masa të reja lidhur me normat e interesit, inflacionin, papunësinë dhe deficitin fiskal.

NPC zhvillohet paralelisht me Konferencën Konsultative Politike të Popullit Kinez (CPPCC); së bashku njihen si “Dy Sesionet”. Edhe pse CPPCC ka rol këshillues, NPC konsiderohet organi më i lartë shtetëror dhe miraton legjislacionin kryesor. Këtë vit, lista e delegatëve u shënua nga mungesa e të paktën 19 anëtarëve, përfshirë nëntë zyrtarë të lartë ushtarakë, të cilëve u janë revokuar mandatet për arsye disiplinore. Ata janë pjesë e mbi 100 oficerëve të shkarkuar vitet e fundit nga presidenti Xi Jinping, në kuadër të një fushate të gjerë kundër korrupsionit dhe për konsolidimin e kontrollit politik.

Në aspektin ekonomik, pritet që “vetë-mbështetja industriale” të jetë në qendër të planit. Qeveria synon të forcojë sektorë strategjikë si inteligjenca artificiale e gjeneratës së ardhshme, prodhimi i avancuar i gjysmë-përçuesve dhe energjia e rinovueshme. Një tjetër prioritet është lufta kundër fenomenit të quajtur “involucion”, ku kompanitë hyjnë në luftëra agresive çmimesh që dëmtojnë cilësinë dhe fitimin afatgjatë.

Dokumenti pritet gjithashtu të trajtojë tranzicionin drejt një ekonomie më të orientuar nga konsumi, duke synuar rritjen e kërkesës së brendshme dhe ngushtimin e hendekut mes zonave urbane dhe rurale, përmes rritjes së pagave minimale dhe pensioneve. Përveç objektivave ekonomikë, NPC do të shqyrtojë edhe politika sociale, përfshirë një ligj të ri mbi unitetin etnik në një vend me 56 grupe etnike, ku mbi 90 për qind e popullsisë i përket etnisë Han. (A2 Televizion)