Nafta në rritje, inflacioni në alarm: A po vijnë valë të reja shtrenjtimesh?

Inflacioni vjetor në Maqedoni vazhdoi të ngadalësohet në fillim të këtij viti. Ajo që mund të supozohet tashmë është se rritja e ndjeshme e çmimeve ndërkombëtare të naftës bruto do të ketë një ndikim të caktuar në lëvizjen e çmimeve të derivateve të naftës në tregun vendas. Lind pyetja nëse mund të shmangen rritjet e reja të çmimeve.

Një nga arsyet kryesore për turbulencat në tregjet financiare është rritja e çmimeve të naftës, prandaj ekspertët thonë se shoku i naftës mund të nxisë inflacionin.

Nafta e papërpunuar Brent arriti një çmim prej gati 105 dollarësh për fuçi më 16 mars, një rritje prej më shumë se 40 përqind që nga fillimi i luftës me Iranin.

Vetëm një muaj më parë, çmimi i naftës ishte rreth 70 dollarë, ndërsa tani ka tejkaluar 100 dollarë.

Ekonomistët paralajmërojnë se pasojat e tronditjeve të tilla mund të reflektohen në transport, çmimet e mallrave dhe aktivitetin e përgjithshëm ekonomik.

Bllokada e Ngushticës së Hormuzit, nëpër të cilën kalon 20 përqind e naftës botërore, është një problem i madh dhe nëse konflikti midis Iranit dhe Shteteve të Bashkuara vazhdon, atëherë furnizimet me naftë do të kërcënohen seriozisht pasi burimet e energjisë do të shkatërrohen.

Nëse konflikti zgjatet, siç paralajmëron Drejtoresha Menaxhuese e Fondit Monetar Ndërkombëtar, Kristalina Georgieva, ai ka potencialin e qartë për të ndikuar në sentimentin e tregut, rritjen dhe inflacionin, duke krijuar sfida të reja për politikëbërësit.

Në mungesë të një përgjigjeje të qartë për pyetjen se kur do të përfundojnë luftimet, gjëja më e rëndësishme është të qëndrojmë fleksibël, thotë FMN-ja.

Javën e kaluar, fqinji ynë verior, Serbia, uli akcizat mbi produktet e naftës për shkak të rritjes së çmimeve të naftës bruto në tregun botëror në vend. Hapa të ngjashëm kanë ndërmarrë edhe vende të tjera në rajon.

Qeveria jonë, përveç një marrëveshjeje zotërinjsh për një ulje prej dy denarësh, nuk ka ndërmarrë asnjë masë konkrete për të zbutur tronditjen e çmimit të naftës.

Duke filluar nga sot, do të paguajmë 6.5 denarë më shumë për eurodizelin, dhe 7 denarë më shumë për benzinën.

Çmimi i naftës arriti në 92 denarë, ndërsa i benzinës në 86.5 dhe 88.5. Ky është rezultat i rritjes së çmimeve të naftës në tregun botëror për shkak të konfliktit në Lindjen e Mesme.

Parashikimet për lëvizjet e çmimeve në periudhën e ardhshme nuk janë shumë optimiste për shkak të konflikteve gjeopolitike që kanë çuar në një rritje të çmimeve të naftës.

Pasojat për rafineritë dhe shpërndarësit e karburantit janë pothuajse të menjëhershme. Çmimet me shumicë për eurodizelin dhe benzinën po rriten, pasi rafineritë duhet të blejnë naftë bruto me një çmim më të lartë. Relativisht, çdo rritje prej një dollari në çmimin e naftës rrit kostot e karburantit për konsumatorët fundorë.

Nafta dhe benzina po bëhen më të shtrenjta në pompa edhe në vendet që nuk varen drejtpërdrejt nga transporti detar përmes Ngushticës së Hormuzit, për shkak të lidhjes globale të tregjeve.

Vendet me më pak vetëmjaftueshmëri energjetike, si Maqedonia, po i ndiejnë menjëherë pasojat.

Çdo krizë afatgjatë në transportin e naftës tregon cenueshmërinë energjetike të Maqedonisë, e cila importon pjesën më të madhe të karburantit të saj.

Nëse çmimi i naftës vazhdon të rritet për shkak të tensioneve gjeopolitike, është e mundur që çështja e inflacionit dhe rritjes së kostove të jetesës të rihapet në Maqedoni.