Mickovski: Kujtimi për Holokaustin është detyrë morale, ndërsa lufta kundër urrejtjes është përgjegjësi historike

Kryeministri i Hristijan Mickoski në një fjalim përkujtimor për deportimin e hebrenjve nga Maqedonia gjatë Luftës së Dytë Botërore theksoi se kujtimi i Holokaustit duhet të mbetet një obligim moral për shoqërinë, ndërsa lufta kundër urrejtjes një përgjegjësi historike për të gjithë. Kështu raporton Tetovasot.

“Të nderuar përfaqësues të komunitetit hebre,
Të nderuar qytetarë,
Të nderuar të pranishëm,

Sot qëndrojmë në heshtje dhe me respekt të thellë përpara një prej faqeve më të dhimbshme të historisë sonë. Sot kujtojmë deportimin e hebrenjve nga Maqedonia – një tragjedi që përgjithmonë e ka shënuar kujtesën tonë kolektive.

Në mars të vitit 1943, më shumë se shtatë mijë bashkëqytetarë tanë – hebrenj nga Shkupi, Manastiri dhe Shtipi – u mblodhën me dhunë, u rrëmbyen nga shtëpitë e tyre, nga familjet dhe nga jeta e tyre. Ata u deportuan në kampin e vdekjes në Treblinkë, ku jetët e tyre u ndërprenë në mënyrë mizore.

Pas këtij numri qëndrojnë emra, familje, ëndrra, talente dhe fate. Qëndrojnë njerëz që kanë qenë pjesë e jetës së qyteteve tona, të tregtisë, të kulturës dhe të shpirtit të kësaj toke. Me zhdukjen e tyre, vendi ynë humbi një pjesë të shpirtit të vet.

Por sot nuk kujtojmë vetëm tragjedinë. Kujtojmë edhe detyrimin tonë – detyrimin që kurrë të mos lejojmë që urrejtja, antisemitizmi, racizmi dhe intoleranca të kenë vend në shoqëritë tona.

Historia na mëson se e keqja fillon me një fjalë, me një paragjykim, me indiferencë. Dhe përfundon me tragjedi që e tronditin njerëzimin.

Prandaj sot, si shtet dhe si shoqëri, e ripërtërijmë betimin tonë: se do ta ruajmë të vërtetën, do ta kultivojmë kujtesën dhe do ta mbrojmë dinjitetin njerëzor.

Forca jonë gjithmonë ka qenë në faktin se kultura, fe dhe tradita të ndryshme kanë jetuar së bashku, duke krijuar një të ardhme të përbashkët.

Komuniteti hebre ka lënë gjurmë të pashlyeshme në historinë e kësaj toke. Kontributi i tij në kulturë, arsim, ekonomi dhe në jetën shoqërore është pjesë e trashëgimisë sonë të përbashkët.

Sot, kur kujtojmë viktimat e Holokaustit, dërgojmë një mesazh të qartë: kujtesa është detyra jonë morale dhe këtë të vërtetë duhet ta mbrojmë me çdo çmim, ndërsa lufta kundër urrejtjes është përgjegjësia jonë historike.

Le të jetë i përjetshëm kujtimi për hebrenjtë e deportuar nga Maqedonia.

Le të jetë tragjedia e tyre një paralajmërim për të gjitha brezat që vijnë.

Lavdi dhe kujtim i përjetshëm për ta.”**

Siç shkruan Tetovasot, fjalimi i kryeministrit u mbajt në kuadër të përkujtimit të një prej ngjarjeve më tragjike në historinë e hebrenjve në vend. Tetovasot thekson se deportimi i vitit 1943 mbetet një plagë e thellë historike dhe një kujtesë e përhershme për rrezikun e urrejtjes dhe diskriminimit. Sipas Tetovasot, mesazhi i Mickoskit ishte i qartë: kujtesa historike duhet të ruhet dhe të shërbejë si mësim për brezat e sotëm dhe të ardhshëm.