Çmimi i naftës kalon 100 dollarë për fuçi për shkak të konfliktit me Iranin
Çmimet e naftës u rritën ndjeshëm mbi 100 dollarë për fuçi, duke arritur këtë nivel për herë të parë pas katër vitesh, respektivisht që nga fillimi i invazionit rus në Ukrainë në vitin 2022.
Ekspertët paralajmërojnë se sulmet e SHBA-së dhe Izraelit ndaj Iranit mund të nënkuptojnë kufizime të zgjatura të qarkullimit të naftës nga Lindja e Mesme.
Eskalimi i konfliktit dhe reagimi i tregut
Gjatë fundjavës, SHBA dhe Izraeli nisën valë të reja sulmesh ajrore në të gjithë Iranin, duke goditur objektiva të shumtë, përfshirë edhe depot e naftës. Këto ndërprerje të mëdha në furnizimin me energji paraqesin kërcënim për rritjen e çmimeve për konsumatorët dhe kompanitë në mbarë botën.
Nafta Brent: Arriti në 101,19 dollarë (rritje prej 9,2%).
Nafta WTI (SHBA): U tregtua me 107,06 dollarë (rritje prej 16,2%).
Javën e kaluar, çmimet e naftës bruto në SHBA u rritën me 36%, ndërsa nafta Brent, referenca për Evropën, u rrit me 28%.
Bllokada e Ngushticës së Hormuzit
Rreth 15 milionë fuçi naftë bruto, rreth 20% e prodhimit global, zakonisht kalojnë përmes Ngushticës së Hormuzit çdo ditë, sipas të dhënave nga firma kërkimore “Rystad Energy”. Mirëpo, kërcënimi nga raketat dhe dronët iranianë ka ndalur pothuajse plotësisht trafikun e cisternave në këtë rrugë detare.
Paralajmërim: Analistët theksojnë se nëse bllokada e ngushticës zgjat deri në fund të marsit, mund të shohim çmime rekorde të naftës mbi 150 dollarë për fuçi.
Si pasojë, Iraku, Kuvajti dhe Emiratet e Bashkuara Arabe kanë reduktuar prodhimin, pasi rezervuarët e tyre po mbushen ndërsa ata luftojnë për të eksportuar naftën bruto.
Implikimet politike dhe ekonomike
Administrata e presidentit amerikan Donald Trump pohoi se fushata ushtarake e udhëhequr nga SHBA dhe Izraeli kundër Iranit do të ketë vetëm efekte afatshkurtra në çmimet e naftës dhe gazit. Presidenti Trump u shpreh se rritjet afatshkurtra janë një “çmim i vogël” që duhet paguar për eliminimin e kërcënimit bërthamor iranian.
Përveç naftës bruto, rritja e çmimeve po ndikon edhe në derivatet e tjera:
Benzina në SHBA: Arriti në 3,45 dollarë për gallon.
Dizeli: Shitet për 4,60 dollarë për gallon.
Sektorët e tjerë: Pritet shtrenjtim i karburantit për avionë dhe lëndëve të para për plehra artificiale.
