Astronomët zbulojnë një galaktikë 8.5 miliardë vjeçare

Studiuesit kanë identifikuar atë që mund të jetë galaktika më e largët me formë xhelatinoze që është vërejtur ndonjëherë, duke përdorur të dhëna nga Teleskopi Hapësinor James Webb i NASA-s.

Zbulimi u realizua nga një ekip në Universitetin e Waterloo, i cili vërejti objektin e pazakontë gjatë analizimit të vëzhgimeve të hapësirës.

Lançuar në vitin 2021 përmes një bashkëpunimi midis NASA-s, Agjencisë Evropiane Hapësinore (ESA) dhe Agjencisë Kanadeze Hapësinore (CSA), JWST është teleskopi më i madh, më i fuqishëm dhe më i sofistikuar që është dërguar ndonjëherë në hapësirë.

Çfarë është një galaktikë xhelatinoze “jellyfish galaxy”?

Galaktikat xhelatinoze e kanë marrë këtë emër nga rrjedhat e gjata dhe rrjedhëse të gazit që shtrihen pas tyre, si tentakulat e një xhelatineje.

Këto galaktika lëvizin shpejt përmes grupeve të ngjeshura galaktikash, të mbushura me gaz jashtëzakonisht të nxehtë.

Ndërsa udhëtojnë, gaz përreth vepron si një erë përballë, duke larguar material nga galaktika dhe duke lënë pas rrjedha të rrjedhshme në një proces të njohur si shtrydhja nga presioni i erës.

Çfarë dimë rreth zbulimit të ri

Galaktika e sapoidentifikuar ndodhet në një zhvendosje prej z = 1.156. Kjo do të thotë se drita e saj ka udhëtuar rreth 8.5 miliardë vjet për të arritur në Tokë, pra, ajo që po shohim është pamja e galaktikës kur universi ishte shumë më i ri.

Ekipi e gjeti galaktikën duke studiuar fushën COSMOS , Cosmic Evolution Survey Deep Field, një nga zonat më të studiuara të qiellit. Astronomët favorizojnë këtë rajon sepse ndodhet larg planit të ngarkuar të Rrugës së Qumështit, që do të thotë më pak ndërhyrje nga yjet dhe pluhuri afër.

“Po shikonim një sasi të madhe të dhënash nga kjo zonë e mirëstudjuar e qiellit me shpresën për të gjetur galaktika xhelatinoze që nuk janë studiuar më parë,” tha Dr. Ian Roberts, nga Waterloo Centre for Astrophysics në Fakultetin e Shkencave.

“Qysh në fillim të kërkimit tonë në të dhënat e JWST, gjetëm një galaktikë xhelatinoze të largët dhe të pa-dokumentuar që nxiti interes të menjëhershëm”, u shpreh ai.

Galaktika në vetvete ka një formë disku relativisht tipike. Ajo që bie në sy janë grumbujt blu të ndritshëm të shpërndara përgjatë rrjedhave të saj. Këto nyje të shkëlqyera janë yje jashtëzakonisht të rinj.

Mosha e tyre sugjeron se ato janë formuar jashtë trupit kryesor të galaktikës, brenda gazit që ishte shtrydhur jashtë. Ky lloj formimi yjesh është në përputhje me atë që astronomët presin të ndodhë në galaktikat xhelatinoze që përjetojnë shtrydhjen nga presioni i erës

Rëndësia e gjetjes

Ky zbulim është i rëndësishëm sepse shtrihet shumë më prapa në kohë dëshmia për shtrydhjen nga presioni i erës.

Shumë studiues kishin supozuar se grumbujt galaktikë 8.5 miliardë vjet më parë ishin ende në zhvillim dhe jo aq të dendur ose ekstremë sa për të zhveshur gazin në mënyrë kaq efektive. Kjo galaktikë sugjeron që grumbujt ishin tashmë mjedise të ashpra të afta për të riformësuar galaktikat.

“E para është se mjediset e grumbullimeve ishin tashmë mjaft të ashpra për të zhveshur galaktikat, dhe e dyta është se grumbullimet e galaktikave mund të ndryshojnë fuqishëm vetitë e galaktikave më herët se sa pritej”, tha Roberts.

Studiuesit tani kanë aplikuar për kohë shtesë vëzhgimi me Teleskopin Hapësinor James Webb për të bërë një vështrim më të afërt dhe për të siguruar prova të mëtejshme.