Raund i ri negociatash në Abu Dhabi: Çfarë duan ukrainasit dhe rusët për një paqe përfundimtare?

Zyrtarë të lartë ukrainas dhe rusë do të takohen sot në Abu Dhabi për një raund të dytë bisedimesh të ndërmjetësuara nga administrata e Donald Trump. Bisedimet dy-ditore do të ndjekin modelin e takimeve të muajit të kaluar, me pjesëmarrjen e delegacioneve nga Uashingtoni, Kievi dhe Moska.

Në javët e fundit, Trump është dukur optimist dhe ka pohuar se fundi i luftës katërvjeçare është i arritshëm, por si Moska ashtu edhe Kievi po i ulin pritjet.

Gazeta britanike Guardian publikoi një përmbledhje të shkurtër të negociatave deri më tani dhe përgjigje për çështjet kryesore që po pengojnë arritjen e një marrëveshjeje.

Sa afër janë palët me një marrëveshje paqeje?
Rruga drejt paqes mbetet jashtëzakonisht e ndërlikuar, ndërsa Moska vazhdon të këmbëngulë në pretendime territoriale maksimaliste.

Sekretari i Shtetit i SHBA-së, Marco Rubio, tha javën e kaluar se negociatat varen nga një çështje kyçe dhe shumë e diskutueshme – territori.

Kremlini ka përsëritur vazhdimisht se çdo marrëveshje paqeje duhet të përfshijë dorëzimin e të gjithë rajonit lindor të Donbasit nga Ukraina, duke përfshirë territoret ende nën kontrollin e Ukrainës.

Kievi i ka hedhur poshtë këto kushte, megjithëse Presidenti Volodymyr Zelensky ka lënë të kuptohet se është i gatshëm të marrë në konsideratë marrëveshje alternative, duke përfshirë tërheqjen e trupave ukrainase nga pjesë të lindjes dhe krijimin e një zone të demilitarizuar.

Zyrtarët amerikanë, sipas raportimeve të medias, po i bëjnë presion Ukrainës që të heqë dorë nga Donbasi, duke ofruar garanci sigurie vetëm nëse Kievi pranon lëshime territoriale.

Edhe nëse arrihet një kompromis për territorin, mbeten pengesa serioze.

Moska e ka bërë të qartë se nuk do të tolerojë trupat evropiane në tokën ukrainase, ndërsa Kievi i sheh ato si thelbësore për garancitë afatgjata të sigurisë.

Kremlini po kërkon gjithashtu kufizime të rrepta mbi madhësinë e ushtrisë ukrainase, të cilat Zelensky i ka hedhur poshtë vazhdimisht.

Edhe pse hendeku midis palëve është i madh, të dyja delegacionet po balancojnë me kujdes para Trump, duke u përpjekur të veprojnë hapur për paqen në mënyrë që të mos e zemërojnë presidentin amerikan, ndërsa ia hedhin fajin palës tjetër.

Kush merr pjesë në negociata?
Ukraina dhe Rusia po dërgojnë delegacione të nivelit të lartë. Ekipi ukrainas përfshin: Kirill Budanov, ish-kreu i inteligjencës ushtarake i cili tani është kreu i administratës presidenciale, negociatori kryesor David Arakhamia dhe Shefi i Shtabit të Përgjithshëm Andriy Khnatov.

Delegacioni rus kryesohet nga Igor Kostyukov, kreu i shërbimit të inteligjencës ushtarake GRU, oficerë të tjerë të inteligjencës dhe përfaqësuesi special i Kremlinit, Kirill Dmitriev.

Është veçanërisht e habitshme që Budanov dhe Kostyukov, si ish-krerë dhe aktualë të shërbimeve të inteligjencës, po përballen ballë për ballë, pasi shërbimet e tyre kryen operacione intensive të fshehta kundër njëri-tjetrit gjatë luftës.

Nga pala amerikane, pritet të mbërrijnë i dërguari special Steve Witkoff dhe dhëndri i Trump, Jared Kushner, të cilët janë bërë aktorë të rregullt në diplomacinë amerikane në muajt e fundit, megjithëse janë kritikuar për mungesën e përvojës formale diplomatike.

Ende nuk është e qartë se kur Putin dhe Zelensky mund të takohen drejtpërdrejt. Zelensky ka thënë se është gati të flasë në terren neutral, ndërsa Kremlini pretendon se Putin do të pajtohej vetëm nëse presidenti ukrainas do të vinte në Moskë.

Çfarë duan ukrainasit dhe rusët?
Të rraskapitur nga një dimër historikisht i ftohtë, me infrastrukturë të shkatërruar dhe muaj luftimesh përpara, ukrainasit po tregojnë shenja të qarta lodhjeje.

Edhe pse dëshira për paqe është e përhapur, sondazhet tregojnë rezistencë të fortë ndaj një marrëveshjeje që do t’ia dorëzonte të gjithë Donbasin Rusisë në këmbim të garancive të sigurisë.

Shumë njerëz kanë frikë se një kompromis i tillë nuk do të sjellë paqe të qëndrueshme, por përkundrazi do ta inkurajojë Moskën të vazhdojë agresionin e saj.

Opinioni publik në Rusi është i vështirë për t’u vlerësuar, pasi çdo kritikë ndaj luftës mund të çojë në burgosje. Megjithatë, sondazhet e pavarura tregojnë se përqindja e rusëve që mbështesin bisedimet e paqes është rritur në 61 përqind, por pa gatishmëri për të bërë lëshime territoriale.

Po sikur negociatat të dështojnë përsëri?
Putini pretendon se Rusia po e fiton luftën dhe tregon se është i përgatitur të vazhdojë luftën derisa Ukraina të pranojë kushtet e Moskës.

Në një konflikt rraskapitës, i cili ka marrë tashmë gati dy milionë jetë, pyetja kryesore mbetet: kush do të dorëzohet i pari dhe kush ka më shumë forcë për të duruar?

Ukraina, me një popullsi shumë më të vogël, po e ka të vështirë të mobilizojë trupa të mjaftueshme, ndërsa ka dyshime se prodhimi ushtarako-industrial evropian mund të kompensojë shpejt uljen e ndihmës amerikane.

Rusia është gjithashtu nën presion në rritje: ekonomia po ngec, shumë sektorë po tkurren dhe të ardhurat nga nafta kanë rënë për shkak të sanksioneve.

Nëse bisedimet dështojnë përsëri, lufta katërvjeçare ka të ngjarë të vazhdojë derisa njëra palë të arrijë në një pikë kthese dhe të detyrohet të dorëzohet.

Pavarësisht mesazheve të Trump se paqja është afër, realiteti në terren tregon ende se dallimet midis Moskës dhe Kievit janë të thella dhe një marrëveshje është shumë larg.